12.222 AOW’ers reageren op CPB-onderzoek: meerderheid wil juist lagere erfbelasting!
Erfbelasting ligt gevoelig. Dat bleek onlangs opnieuw uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Uit dat onderzoek kwam naar voren dat er steun bestaat voor het zwaarder belasten van grote erfenissen. Over erfbelasting in het algemeen zijn de meningen verdeeld, maar wanneer het specifiek om grote erfenissen gaat, zou een aanzienlijk deel van de ondervraagden een hogere belasting acceptabel vinden. AOW.nu besteedde aandacht aan het onderzoek van het CPB. De reacties die daarop volgden, vielen direct op. Veel lezers herkenden zich niet in het beeld dat uit het onderzoek naar voren kwam. Vooral het idee dat er brede steun zou bestaan voor het verhogen van de belasting op erfenissen riep veel reacties op.
Dat was voor AOW.nu aanleiding om de vraag rechtstreeks aan de eigen achterban voor te leggen. In totaal deden 12.222 mensen mee aan onze peiling. Zij beantwoordden twee verplichte vragen over de erfbelasting. De uitkomst is duidelijk: onder de deelnemers aan onze peiling is veel meer steun voor het verlagen of zelfs volledig afschaffen van de erfbelasting dan voor het verhogen ervan.
Snel naar:
- Wat is erfbelasting?
- Waarom hield AOW.nu zelf een peiling?
- Meer dan de helft van de deelnemers wil de erfbelasting volledig afschaffen
- Zeer weinig steun voor een algemene verhoging
- Waarom willen zoveel deelnemers de erfbelasting afschaffen?
- Ook nalaten aan kinderen speelt een grote rol
- Het gevoel van ‘dubbel belasting betalen’ overheerst
- Verschil met het CPB-onderzoek
- 71 Procent kiest voor minder erfbelasting
Wat is erfbelasting?
Wie na een overlijden geld, een woning, beleggingen of andere bezittingen erft, kan mogelijk daarover erfbelasting betalen. Er gelden vrijstellingen, waardoor niet iedere erfenis daadwerkelijk wordt belast. Hoe hoog de vrijstelling en het belastingtarief zijn, hangt onder andere af van de relatie tussen de overledene en degene die erft. Voor veel mensen voelt erfbelasting anders dan bijvoorbeeld inkomstenbelasting of btw. Het vermogen dat wordt nagelaten, is vaak gedurende een heel leven opgebouwd. Daardoor ontstaat regelmatig de gedachte dat over dit geld al eerder belasting is betaald.
Tegenover die gedachte staat het argument dat een erfenis voor de ontvanger nieuw vermogen is. Ook wordt erfbelasting gezien als een manier om grote vermogensoverdrachten tussen generaties te belasten en verschillen in vermogen niet te sterk te laten toenemen. Juist die verschillende uitgangspunten maken erfbelasting tot een onderwerp waarover de meningen sterk uiteenlopen.
Bekijk hier de actuele tarieven voor erfbelasting en vrijstellingen voor 2026
Waarom AOW.nu zelf een peiling hield
Het CPB-onderzoek was voor ons in eerste instantie aanleiding om onze lezers te informeren over de mening van de geïnterviewden aangaande erfbelasting. Na publicatie daarvan, kregen we echter opvallend veel reacties van lezers die zich niet in die uitkomst herkenden. Daarom besloten we niet alleen naar de reacties op het artikel en op onze mail te kijken, maar onze achterban rechtstreeks twee vragen voor te leggen.
Iedere deelnemer moest beide vragen beantwoorden. De eerste vraag ging over wat er volgens de deelnemer met de huidige erfbelasting zou moeten gebeuren. Bij de tweede vraag vroegen we naar de belangrijkste reden voor die keuze. In totaal werden 24.444 antwoorden uitgebracht. Omdat iedere deelnemer twee verplichte vragen beantwoordde, komt dat neer op12.222 deelnemers.
Meer dan de helft van de deelnemers wil de erfbelasting volledig afschaffen
De eerste vraag was: Wat vindt u van de huidige erfbelasting in Nederland?
De uitkomst was zeer duidelijk. Hieronder ziet u de resultaten van de varianten die onze deelnemers werden voorgelegd.
| Antwoord | Percentage | Ongeveer aantal deelnemers |
|---|---|---|
| De erfbelasting moet volledig worden afgeschaft | 54,75% | 6.692 |
| Alleen grote erfenissen mogen zwaarder worden belast | 18,86% | 2.305 |
| De erfbelasting moet worden verlaagd | 16,43% | 2.008 |
| De erfbelasting moet blijven zoals die nu is | 7,87% | 962 |
| De erfbelasting mag voor iedereen worden verhoogd | 2,09% | 255 |
Het meest opvallende cijfer is dat 54,75 procent de erfbelasting volledig wil afschaffen. Dat komt neer op ongeveer 6.700 van de 12.222 deelnemers. Nog eens 16,43 procent vindt dat de erfbelasting niet helemaal hoeft te verdwijnen, maar wel moet worden verlaagd. Samen betekent dit dat 71,18 procent van de deelnemers kiest voor een lagere erfbelasting of volledige afschaffing ervan.
Grafiek: wat moet er met de erfbelasting gebeuren?
Volledig afschaffen 54,75%
███████████████████████████ 54,75%
Alleen grote erfenissen zwaarder belasten 18,86%
█████████ 18,86%
Erfbelasting verlagen 16,43%
████████ 16,43%
Huidige situatie behouden 7,87%
████ 7,87%
Voor iedereen verhogen 2,09%
Bereken uw uitvaartverzekering premie bij Monuta
Bereken uw Monuta premie
Kies uw leeftijd en bekijk direct uw maandpremie bij een verzekerd bedrag van € 7.000,00.
Premie is indicatief. De berekening gaat uit van iemand die op de dag van de berekening precies de geselecteerde leeftijd heeft. Acceptatie en voorwaarden via Monuta.
Zeer weinig steun voor een algemene verhoging
Daarnaast tonen de resultaten een opvallend laag percentage bij de vraag of de erfbelasting voor iedereen verhoogd zou moeten worden: slechts 2,09 procent van de deelnemers vindt dat de erfbelasting voor iedereen mag worden verhoogd. Dat zijn omgerekend ongeveer 255 deelnemers. Een veel grotere groep, 18,86 procent, kan zich wel vinden in een hogere belasting als het uitsluitend om grote erfenissen gaat.
Daar zit een belangrijk onderscheid. De deelnemers aan de AOW.nu-peiling wijzen een hogere erfbelasting dus niet onder alle omstandigheden af. Bijna één op de vijf ziet ruimte om specifiek zeer grote erfenissen zwaarder te belasten. Maar wanneer alle antwoorden worden samengevoegd, ligt het zwaartepunt duidelijk aan de andere kant. Ruim zeven op de tien deelnemers willen juist een verlaging of volledige afschaffing van de erfbelasting.
Waarom willen zoveel deelnemers de erfbelasting afschaffen?
We vroegen deelnemers niet alleen wat zij van de erfbelasting vinden. Iedereen moest ook aangeven waarom. De tweede vraag luidde:
Waarom kiest u hiervoor?
Ook bij deze vraag springt één antwoord er duidelijk uit.
| Reden | Percentage | Ongeveer aantal deelnemers |
| De erfbelasting is oneerlijk omdat er al belasting is betaald over het vermogen | 60,46% | 7.390 |
| Mijn nabestaanden moeten zoveel mogelijk erven | 16,63% | 2.033 |
| Alleen zeer grote erfenissen mogen zwaarder belast worden | 13,82% | 1.689 |
| De huidige erfbelasting is goed zoals die is | 4,75% | 581 |
| Een hogere erfbelasting is prima als daarmee andere belastingen omlaag kunnen | 4,34% | 530 |
Maar liefst 60,46 procent noemt als belangrijkste reden dat erfbelasting volgens hen oneerlijk is omdat over het opgebouwde vermogen al belasting is betaald. Dat zijn ongeveer 7.390 deelnemers.
Het gevoel van ‘dubbel belasting betalen’ overheerst
De belangrijkste verklaring achter de uitslag lijkt daarmee niet alleen te liggen bij de hoogte van de belasting. Het gaat ook om het principe. Veel deelnemers zien een erfenis als vermogen dat iemand tijdens zijn of haar leven heeft opgebouwd. Over inkomen is belasting betaald, over spaargeld en vermogen kunnen belastingen zijn geheven en bij aankopen is btw betaald. Wanneer vervolgens bij overlijden opnieuw belasting verschuldigd kan zijn, voelt dat voor deze groep als opnieuw belasting betalen over hetzelfde vermogen.
Of dat fiscaal gezien daadwerkelijk als dubbele belasting moet worden beschouwd, is een andere discussie. Voor de houding van de deelnemers is vooral belangrijk dát het zo wordt ervaren.
Grafiek: waarom kiezen deelnemers hiervoor?
Er is al belasting betaald over het vermogen 60,46%
██████████████████████████████ 60,46%
Nabestaanden moeten zoveel mogelijk erven 16,63%
████████ 16,63%
Alleen zeer grote erfenissen zwaarder belasten 13,82%
███████ 13,82%
Huidige erfbelasting is goed 4,75%
██ 4,75%
Hogere erfbelasting in ruil voor lagere andere belastingen 4,34%
██ 4,34%
Ook nalaten aan kinderen en andere nabestaanden spelen een grote rol
De tweede meest gekozen reden sluit hierbij aan. 16,63 Procent vindt vooral dat nabestaanden zoveel mogelijk van het opgebouwde vermogen moeten kunnen erven. Voor deze deelnemers gaat het dus niet uitsluitend om de vraag of er al eerder belasting over het vermogen is betaald. Het gaat ook om de vrijheid om zelf te bepalen wat er na overlijden met het opgebouwde vermogen gebeurt. Bij elkaar kiest daarmee ruim driekwart van de deelnemers voor één van twee argumenten: er is volgens hen al belasting betaald over het vermogen, of zij vinden dat nabestaanden zoveel mogelijk moeten kunnen erven.
Toch is er steun voor een hogere belasting op zeer grote erfenissen
De uitslag is niet simpelweg samen te vatten als: AOW’ers willen dat de erfbelasting verdwijnt. Er is namelijk wel degelijk een groep die onderscheid maakt tussen gewone en zeer grote erfenissen. Bij de eerste vraag kiest 18,86 procent voor het zwaarder belasten van alleen grote erfenissen. Bij de vraag naar de achterliggende reden zegt 13,82 procent dat alleen zeer grote erfenissen zwaarder belast mogen worden.
Daarmee zien we op één belangrijk onderdeel een overeenkomst met de resultaten die uit het CPB-onderzoek naar voren kwamen. Ook binnen de achterban van AOW.nu bestaat steun voor het idee om bij erfbelasting onderscheid te maken naar de omvang van de erfenis. Het grote verschil zit vooral in de omvang van die steun en in de algemene richting die deelnemers kiezen.
Verschil met het CPB-onderzoek
Het CPB-onderzoek en de AOW.nu-peiling zijn niet één op één met elkaar te vergelijken. Het gaat om verschillende groepen deelnemers, een andere onderzoeksopzet en een andere manier van vragen stellen. Onze peiling is bovendien een peiling onder de achterban van AOW.nu en geen representatief onderzoek onder alle lagen van de bevolking. Toch is het verschil opvallend genoeg om te benoemen. Waar bij het CPB-onderzoek vooral de steun voor een hogere belasting op grote erfenissen naar voren kwam, laat onze peiling zien dat onder de deelnemende AOW.nu-lezers een andere voorkeur overheerst.
| Belangrijkste conclusies AOW.nu-peiling | Uitkomst |
| Wil erfbelasting volledig afschaffen | 54,75% |
| Wil erfbelasting verlagen | 16,43% |
| Wil afschaffen óf verlagen | 71,18% |
| Wil alleen grote erfenissen zwaarder belasten | 18,86% |
| Wil erfbelasting voor iedereen verhogen | 2,09% |
| Vindt erfbelasting oneerlijk omdat al belasting over het vermogen is betaald | 60,46% |
Vooral de verhouding tussen verlaging en verhoging is opvallend. Ruim zeven op de tien deelnemers willen dat de erfbelasting omlaag gaat of helemaal verdwijnt. Slechts ongeveer twee op de honderd deelnemers willen een verhoging voor iedereen.
71 procent kiest voor minder erfbelasting
Wanneer we alle antwoorden naast elkaar leggen, komt één conclusie het duidelijkst naar voren.
De deelnemers aan de AOW.nu-peiling zijn in grote meerderheid geen voorstander van méér erfbelasting.71,18 Procent wil de belasting verlagen of volledig afschaffen. Meer dan de helft gaat daarbij nog een stap verder en kiest voor volledige afschaffing. Tegelijkertijd is er een substantiële minderheid die een onderscheid wil maken. Bijna één op de vijf deelnemers vindt dat grote erfenissen wél zwaarder mogen worden belast.
De belangrijkste reden voor de weerstand tegen erfbelasting is echter nog duidelijker. Zes op de tien deelnemers vinden de belasting oneerlijk omdat er volgens hen al belasting is betaald over het vermogen dat uiteindelijk wordt nagelaten. Daarmee laat de peiling precies zien waarom de reacties op het eerdere CPB-bericht zo sterk waren. Onder de 12.222 deelnemers van AOW.nu leeft een duidelijk ander sentiment: niet méér erfbelasting, maar voor een grote meerderheid juist minder of helemaal geen erfbelasting.
Lees meer over: