Reconstructie kamer debat over coalitieakkoord

30 januari 2026 werd het coalitieakkoord gepresenteerd en meteen waren de reacties niet van de lucht. Termen als ‘de messen worden geslepen’ en ‘een gedrocht van een coalitieakkoord’ passeerden meteen de revue. Vervolgens debatteerde de Tweede Kamer op 3 februari over het coalitieakkoord. Hieronder informeren wij u daar verder over.

Lees ook het eerdere bericht over het coalitieakkoord.

Klik snel door naar:

Jetten op zoek naar ministers, coalitieakkoord na kritisch debat nog overeind

“D66-leider Jetten is na het Kamerdebat over het coalitieakkoord door een meerderheid van de Tweede Kamer benoemd tot formateur. Hij gaat woensdag samen met VVD en CDA beginnen met het verdelen van de ministeries en het aanwijzen van kandidaat-bewindslieden.” Dit is de lead van bovengenoemd artikel van nos.nl.

Jetten opent met nogmaals te benadrukken dat het tijd is voor doorbraken, voor een andere politiek, voor minder ruzie. Hij hoopt dat er voor Den Haag andere tijden aanbreken.

Wilders is de eerste die na hem aan het woord komt. Hij geeft aan keihard de oppositie in te gaan en spreekt van de afbraak van Nederland, nu er bezuinigd wordt op de zorg en op de sociale zekerheid. ‘Nederland is niet de pinautomaat van D66. (…) U plukt Nederland kaal en u geeft het aan Jesse Klaver’ zijn zijn woorden. Hij verwijt Jetten dat deze niets doet aan het immigratiebeleid. De reactie van Jetten: ‘Een hele grote bak negativisme. Dit zijn Nederlanders zat.”

Er werd stevig gedebatteerd op 3 februari 2026, maar het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA bleef overeind. GL-PvdA deed een poging de verhoging van de AOW-leeftijd in 2033 meteen van tafel te krijgen. Die poging bleek vergeefs. De linkse oppositiepartijen stemden voor, maar partijen aan de rechterkant vinden de tijd nog niet rijp om nu al te stemmen. Er is immers nog niet een kabinet om mee te onderhandelen. Ze geven wel aan waar ze zich zorgen over maken.

JA21 heeft negen zetels in de Tweede Kamer. Deze steun kan de nieuwe coalitie goed gebruiken. JA21 wil daar wel wat voor terug. In ieder geval minder lastenverzwaring en minder asielopvang. Ook de partijen die het nu te vroeg vinden om al plannen weg te stemmen, gaven aan iets voor steun terug te willen.

Andere voorstellen om de plannen tegen te houden, zoals het verhogen van het eigen risico voor de zorg naar 460 euro en het verkorten van de WW-uitkering van twee jaar naar één jaar, haalden het eveneens niet. Aan het coalitieakkoord is dus nog niets veranderd.De onderhandelingen zijn gewoon nog even uitgesteld tot een latere datum als er concretere plannen van nieuwe ministers op tafel liggen.

Er was veel kritiek te horen van de oppositie ten aanzien van het coalitieakkoord. De ChristenUnie noemde de plannen “guur”, de SP waarschuwde voor acties op het Malieveld.

Hieronder treft u enige informatie over een deel van de besproken onderwerpen aan:

Verhoging AOW-leeftijd

De verhoging van de AOW-leeftijd is één van de grote pijnpunten uit het nieuwe regeerakkoord. GL-PvdA-leider Klaver, die met twintig zetels in de Tweede Kamer en veertien zetels in de Eerste Kamer een machtsfactor is, noemt de geplande verhoging van de AOW-leeftijd “een valse start van deze coalitie”. Want daarmee zou het nieuwe kabinet aan de afspraken met werkgevers en werknemers tornen die in 2019 zijn gemaakt in het pensioenakkoord

Het aankomende kabinet wil de AOW-leeftijd vanaf 2033 juist wél laten meestijgen met de levensverwachting. Als de gemiddelde mens een jaar langer leeft, dan mag die ook pas een jaar later met pensioen. En dat gaat in tegen de gemaakte afspraken.

GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver vraagt zich af ‘wat het signaal is naar ons als oppositie?’ Jetten antwoordt dat dit aankomende kabinet een kabinet is met maar 66 zetels. „Dus we zullen voor alle plannen op zoek moeten naar steun.” Hij wil ‘zo snel mogelijk met alle sociale partners om tafel’ om afspraken te maken. Klaver meent: ”Hiermee laat je zien dat je dit soort akkoorden niet serieus neemt.

Ook 50Plus heeft een uitgesproken mening over de verhoging van de AOW-leeftijd. Daar is de vraag: waarom kiest het kabinet, per 2033, voor een snellere verhoging van de AOW-leeftijd? 50Plus geeft aan: ‘U verhoogt de AOW-leeftijd en daarmee breekt u met het zwaarbevochten pensioenakkoord en andere beloften van de regering die u als erfenis heeft meegekregen.:

Jetten meldt: “We worden steeds ouder. En steeds vitaler ouder. We vragen van een steeds kleinere groep jongeren om onze sociale zekerheid te betalen. Daarom vinden we dit rechtvaardig”. Hij geeft aan dat het kabinet ‘richting’ heeft proberen te geven. En dat daar vanaf nu over gesproken kan worden.

Verhitte discussies waren het gevolg. Jetten blijft erbij dat er “nieuwe stappen nodig zijn” om de pensioenen op de lange termijn betaalbaar te houden omdat mensen steeds ouder worden.

Klaver herinnert Jetten eraan dat de coalitie een minderheid heeft, en de oppositie een méérderheid. Hij brengt die waarschuwing meteen in de praktijk. Aan het eind van het debat dient hij namelijk een motie in om de AOW-plannen van het kabinet van tafel te krijgen.

Een groot deel van de oppositie steunt deze motie, maar niet genoeg om een meerderheid te halen. Daarmee kan de coalitie vooralsnog door met het AOW-plan.

Verhoging eigen risico voor de zorg

In het coalitieakkoord staat dat dit stijgt van € 375,00 naar € 460,00. Veel partijen zijn hiertegen. Hierdoor ontstaat een verhoogd risico voor zorgmijders, zo is de mening. Uiteindelijk worden die mensen nog zieker, krijgen hun diagnose later en hebben ze een intensievere behandeling nodig, zo geeft de BBB aan. Ook andere partijen spreken zich tegen de verhoging uit.

Jetten begrijpt die zorg. Daarom staat ook in het coalitieakkoord het voorstel om het eigen risico per handeling te beperken tot € 150,00 per keer. Hij vindt dat sociaal en rechtvaardig. En, zo geeft hij aan: de verhoging is vooral om verdere stijging van de zorgpremie te voorkomen. Veel mensen hikken nu al maandelijks tegen het betalen van de zorgpremie aan. Doel is, zo zegt hij: is voorkomen dat de zorg totaal vastloopt. De BBB volgt deze redenering niet. Steun van de BBB inzake dit voorstel is ver weg.

CDA-leider Bontenbal noemt zelf de verhoging van het eigen risico voor de zorg “een nare maatregel”. Maar hij zegt dat de drie partijen ervoor hebben gekozen maatregelen te nemen tegen de vergrijzing om goede zorg in de toekomst zeker te stellen. “Als je nu niets doet ben je onverantwoord bezig en dat willen wij niet”, zei hij.

Vrijheidsbijdrage

Hierop kwam eveneens kritiek. VVD-leider Yesilgöz verdedigde deze lastenverzwaring, die volgens haar niet alleen bij de middeninkomens terechtkomt. Voor die groep is juist geregeld dat de kinderopvang bijna gratis wordt en dat de hypotheekrenteaftrek in stand blijft, zei zij.

Natuur- en stikstofbeleid

De rechtse oppositiepartijen vrezen dat dit te ver gaat. De linkse partijen daarentegen, vinden dit lang niet ambitieus genoeg.

SGP: bezorgd over initiatief-wetsvoorstellen die gaan over het begin en het einde van het leven

Hierin wordt niets vermeld in het regeerakkoord. Dat maakt dat de SGP bezorgd is dat VVD en D66 zulke voorstellen aan meerderheden gaan helpen. Bikker (CU) geeft aan: “Wij willen geen wetsvoorstellen die het begin van het leven nog meer maakbaar maken of euthanasie makkelijker maken.” De SGP deelt deze mening. De heer Stoffer geeft aan: Als het op dit punt de verkeerde kant opgaat, is de coalitie ons kwijt.” Het CDA, bij monde van Bontenbal, geeft aan: “Ook het CDA heeft hierin een kompas.

Oppositiepartijen tekenen niet voor de financiële onderbouwing van het coalitieakkoord

Een motie van Jesse Klaver dat de oppositie niet gebonden is aan het financiële kader dat de coalitie in het akkoord heeft opgesteld werd wél aangenomen. Het bijsturen van de plannen mag, wat hen betreft, extra geld gaan kosten of de drie coalitiepartijen moeten het geld maar ergens anders vandaan halen.

Motie Rob Jetten als formateur

Deze motie werd aangenomen. Hij kan een kabinetsploeg gaan samenstellen. Waarschijnlijk staat het nieuwe kabinet 23 februari 2026 op het bordes.

Wat verder bediscussieerd werd

SGP dient motie in die de verhoging van de AOW-leeftijd wil verzachten voor zware beroepen.

Reactie van Dijk (SP). Hij geeft aan dat dit een poging tot een verenigde oppositie saboteert. Zijns inziens verzwakt dit de eerdere motie van Klaver over de AOW-plannen. Stoffer (SGP) denkt dat het probleem ‘niet in de verhoging zelf zit’.

Denk heeft ‘grote zorgen’ over de plannen van de coalitie en dient een aantal moties in om de plannen bij te sturen.

FvD dient een motie in met het verzoek openbare hoorzittingen te houden voor de aan te stellen bewindspersonen. Dit is al eerder geprobeerd en niet bevallen. De motie wordt niet aangenomen.

De PVV wil een motie van wantrouwen indienen. Dat is niet toegestaan, omdat er nog geen kabinet is. Wilders dient een motie in dat het kabinet Jetten niet mag worden beëdigd. Gelach is de reactie. Het is overigens duidelijk: Jetten hoeft van de PVV niets te verwachten. Naar de mening van Wilders is het coalitieakkoord een gedrocht. Hij heeft er geen goed woord voor over. De PVV verwerpt de bezuinigingen in de zorg en de sociale zekerheid. Tegen investeringen in ‘asiel, klimaat en Afrika’ zal de PVV zich fundamenteel verzetten.

GroenLinks-PvdA dient een motie in om de stijging van de AOW-leeftijd tegen te gaan. Eerder bleek hier al geen meerderheid voor te zijn. Ook wordt, namens een groot deel van de oppositie, een motie ingediend die zich uitspreekt dat de oppositie niet gebonden is aan het financieel kader die de coalitie heeft opgesteld.

Jetten dient een motie in met het verzoek hem tot formateur te benoemen. Als de motie wordt aangenomen, moet hij aan de slag met het samenstellen van het kabinet.

De motie wordt aangenomen! Jetten kan aan de slag!

(bronnen o.a.: nos.nl, eenvandaag.avrotros.nl, volkskrant.nl)

Lees meer over: