Miljoenennota 2027: de gevolgen voor inkomen en koopkracht van AOW’ers!

De derde dinsdag van september staat traditiegetrouw in het teken van Prinsjesdag. Op deze dag presenteert de regering de Miljoenennota. Voor AOW’ers is dit een belangrijk moment, omdat veel van de aangekondigde plannen directe gevolgen voor hen hebben. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in koopkracht, zorgpremies, belastingen en toeslagen. Wij hebben de belangrijkste punten voor u samengevat.

Snel naar:

Koopkrachtontwikkelingen zijn somber

De koopkracht van Nederlandse huishoudens daalt in 2027 gemiddeld met 0,1%. Voor gepensioneerden met een aanvullend pensioen en AOW’ers met uitsluitend is het beeld iets gunstiger. Volgens de uitgelekte berekeningen stijgt de koopkracht van AOW’ers met een aanvullend pensioen gemiddeld 0,3%. Voor AOW’ers met uitsluitend een AOW-uitkering kan dit stijgen tot 0,5%. Ook mensen met een laag inkomen gaan er gemiddeld 0,4% op vooruit. Middeninkomens leveren gemiddeld 0,1% in en hogere inkomens 0,2%. Het kabinet trekt € 1,5 miljard uit om de koopkracht te ondersteunen. Het gaat hierbij om gemiddelden. Of u er persoonlijk op vooruit- of achteruitgaat, hangt onder andere af van uw inkomen, woonsituatie, eventuele aanvullende pensioenen, toeslagen en vermogen. Als we kijken naar de verschillen met vorig jaar, dan valt de stijging wel een heel stuk lager uit.

Overzicht van de koopkrachtontwikkeling (2027) van:

Omschrijving	2026	2027	Verschil
Huishoudens gemiddeld	1,40%	-0,10%	-1,50%
Uitkeringsgerechtigden	1,30%	-0,10%	-1,40%
Gepensioneerden	1,50%	0,30%	-1,20%
Hogere inkomens	1,30%	-0,20%	-1,50%
Laag inkomen	1,60%	0,40%	-1,20%
AOW alleenstaand (alleen AOW)	1,60%	0,50%	-1,10%
AOW echtpaar (alleen AOW)	0,80%	0,50%	-0,30%

(Bovenstaande cijfers zijn inschattingen van het Algemeen Dagblad, Nu.nl, SZW en Nibud.)

AOW

Een belangrijke ontwikkeling voor AOW’ers is dat een voorgenomen bezuiniging van € 2,8 miljard op de AOW niet doorgaat. Die maatregel stond eerder al ter discussie en is volgens de uitgelekte Prinsjesdagstukken nu uit de begroting verwijderd. Dat betekent overigens niet dat iedere AOW’er nu extra geld ontvangt. Het gaat om een geplande bezuiniging die niet wordt uitgevoerd. De exacte AOW-bedragen vanaf 1 januari 2027 zijn op dit moment nog niet bekend. De hoogte van de AOW is gekoppeld aan de ontwikkeling van het minimumloon. De definitieve bedragen volgen later dit jaar.

Minimumloon en nieuwe AOW-bedragen

Ook het wettelijk minimumloon wordt per 1 januari 2027 opnieuw aangepast. Omdat de AOW aan het minimumloon is gekoppeld, werkt een verhoging van het minimumloon door in de bruto AOW-bedragen. Hoeveel het minimumloon en daarmee de AOW precies stijgen, is nog niet definitief bekend. Zodra de nieuwe bedragen zijn vastgesteld, kunnen ook de netto AOW-bedragen voor alleenstaanden en gehuwden worden berekend. Wij houden dat bij op onze AOW bedragen 2027 pagina.

Ouderenkorting

Voor AOW’ers is de ouderenkorting een van de belangrijkste belastingkortingen. Deze gaat in 2027 met € 100,00 omlaag. Dat betekent dat een deel van de ouderen via de inkomstenbelasting minder korting krijgt. De gemiddelde koopkracht van gepensioneerden kan namelijk stijgen, terwijl individuele AOW’ers door een lagere ouderenkorting toch minder voordeel hebben.

Zorgpremie

De zorgverzekering wordt opnieuw duurder. In de uitgelekte berekeningen gaat het kabinet voor 2027 uit van een gemiddelde zorgpremie die hoger ligt dan in 2026. De huidige inschattingen zijn 10 euro per maand. Het gaat daarbij om een rekenpremie die de overheid gebruikt voor de begroting. Dat betekent niet dat iedere Nederlander straks precies dat bedrag betaalt. Zorgverzekeraars bepalen zelf hun premie en maken deze later in het jaar bekend. Wel is duidelijk dat huishoudens opnieuw rekening moeten houden met hogere maandelijkse zorgkosten. Via onze nieuwsbrief melden wij de actuele premie zodra deze bekend zijn.

Eigen risico

Het verplichte eigen risico bedraagt in 2026 € 385. Het kabinet was van plan het eigen risico in 2027, bovenop de normale indexering, extra te verhogen. Die aanvullende verhoging wordt volgens de uitgelekte Prinsjesdagstukken een jaar uitgesteld. Daarmee is een veel grotere stijging van het eigen risico in 2027 voorlopig van tafel.

Aftrek zorgkosten verdwijnt in 2028

Maakt u vanwege ziekte of een beperking extra zorgkosten die niet worden vergoed via uw zorgverzekeraar? Een deel van deze kosten kunt u nu nog aftrekken bij uw belastingaangifte. Het kabinet wil deze aftrek voor specifieke zorgkosten vanaf 1 januari 2028 helemaal afschaffen. In 2027 blijft de aftrek dus nog bestaan. Vooral ouderen maken veel gebruik van deze regeling: ruim 431.000 AOW-huishoudens deden dat in 2023. Het verdwijnen van de aftrek kan ervoor zorgen dat u vanaf 2028 meer belasting betaalt.

Zorgtoeslag: vermogensgrens gaat flink omlaag

Vanaf 2028 wil het kabinet de vermogensgrens voor de zorgtoeslag verlagen naar het heffingsvrije vermogen in Box 3. Op basis van de bedragen van 2026 zou die grens dalen naar € 59.357 voor alleenstaanden en € 118.714 voor partners. Het kabinet verwacht dat hierdoor ongeveer 200.000 huishoudens hun recht op zorgtoeslag verliezen. De uiteindelijke grens in 2028 kan door indexatie anders worden. Daarnaast kan het afschaffen van de zorgkostenaftrek vanaf 2028 voor sommige huishoudens tot minder zorgtoeslag leiden, omdat het toetsingsinkomen hoger wordt.

Minder huurtoeslag door verdwijnen zorgkostenaftrek

Het afschaffen van de zorgkostenaftrek kan vanaf 2028 ook gevolgen hebben voor de huurtoeslag. Aftrekbare zorgkosten verlagen nu uw toetsingsinkomen. Als deze aftrek verdwijnt, kan uw toetsingsinkomen hoger worden en kunt u minder huurtoeslag krijgen. Het kabinet verwacht hierdoor vanaf 2028 jaarlijks in totaal € 65 miljoen minder aan huurtoeslag uit te keren. In 2027 speelt dit effect nog niet.

Energierekening

De energierekening stijgt in 2027 voor veel huishoudens, zelfs als de prijzen van gas en elektriciteit zelf niet stijgen. Vooral de netbeheerkosten lopen verder op, doordat de netbeheerders veel geld moeten investeren in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet. Voor een gemiddeld huishouden kunnen die kosten daardoor opnieuw tientallen tot ruim honderd euro per jaar hoger uitvallen. Voor huishoudens met zonnepanelen speelt bovendien een veel grotere verandering: de salderingsregeling stopt per 1 januari 2027 volledig.

Zonnepanelen: salderingsregeling stopt

Tot en met 2026 mogen huishoudens met zonnepanelen de elektriciteit die zij aan het net terugleveren nog wegstrepen tegen stroom die zij op een ander moment afnemen. Vanaf 1 januari 2027 kan dat niet meer. Huishoudens krijgen nog wel een vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit, maar het financiële voordeel van zonnepanelen wordt daardoor kleiner. Energieleveranciers mogen daarnaast onder voorwaarden terugleverkosten rekenen. Voor bezitters van zonnepanelen wordt het daarom belangrijker zoveel mogelijk van de zelf opgewekte stroom direct in huis te gebruiken, bijvoorbeeld door apparaten overdag te laten draaien.

Brandstof

Automobilisten houden langer voordeel van de accijnskorting. De Miljoenennota vermeldt dat de accijnskorting op ongelode benzine en diesel wordt verlengd. Voor diesel wordt de korting van 11,905 cent per liter in 2027 voortgezet. In 2028 blijft een deel van de korting op benzine en diesel bestaan. De korting wordt daarna verder afgebouwd en verdwijnt volledig in 2029

Alcohol

Alcohol wordt duurder. Het kabinet wil de accijnzen op alcohol voortaan jaarlijks aanpassen aan de inflatie. Daardoor zullen onder andere bier, wijn en sterke drank vanaf 2027 geleidelijk duurder worden. Het gaat waarschijnlijk niet om een enorme prijsstijging ineens, maar om een structurele verandering waardoor de alcoholaccijns voortaan ieder jaar kan meestijgen met de prijzen.

Bloemen en planten

Ook bloemen en planten worden duurder. Voor sierteeltproducten geldt nu nog het verlaagde btw-tarief van 9%. Het kabinet wil dat tarief verhogen naar 21%. De wijziging is voorzien voor 2028 en geldt dus nog niet vanaf 1 januari 2027. Een bos bloemen wordt daardoor niet automatisch precies 12% duurder, omdat winkeliers hun prijzen zelf bepalen, maar wanneer de btw-verhoging volledig wordt doorberekend stijgt de consumentenprijs wel.

Box 3: forfaitair stelsel eindigt volgens de Miljoenennota in 2028.

In 2027 blijft het forfaitaire stelsel met tegenbewijs bestaan. In de Miljoenennota is opgenomen dat dit stelsel per 2028 wordt beëindigd. Het kabinet rekent er daarbij op dat de belastingopbrengsten uit Box 3 weer terugkeren naar het niveau van vóór de uitspraken van de Hoge Raad uit 2024. De Miljoenennota zelf geeft hier geen verdere uitleg over de precieze vorm van het stelsel dat daarvoor in de plaats komt. Daar zal later meer over bekend worden. Via onze nieuwsbrief melden wij wijzigingen die voor u belangrijk kunnen zijn zoals Box 3.

Overdrachtsbelasting tweede woning daalt naar 7%

Het algemene tarief van de overdrachtsbelasting voor woningen wordt verlaagd van 8% naar 7%. Dit tarief geldt voor woningen waarvoor het verlaagde tarief voor de eigen woning niet geldt, zoals een tweede woning of een woning voor de verhuur. De verlaging is onderdeel van het Belastingplan 2027.

Vliegtaks: lange vluchten worden goedkoper dan eerder gepland

Vanaf 2027 wordt de vliegbelasting afhankelijk van de afstand van de vlucht. Voor langeafstandsvluchten wordt het eerder voorziene hoge tarief verlaagd naar € 59,43 per passagier. Daarmee brengt het kabinet het hoogste Nederlandse tarief op hetzelfde niveau als het hoge tarief van de Duitse vliegbelasting.

Meer geld naar Defensie

Nederland gaat de defensie-uitgaven verder verhogen. Het kabinet wil in 2035 uitkomen op 3,5% van het bruto binnenlands product (bbp), in lijn met de NAVO-norm. De extra uitgaven aan Defensie bedragen in 2027 ruim €2 miljard en lopen op tot ongeveer € 12 miljard in 2031. Daar staat ook een lastenverzwaring tegenover: volgens de Miljoenennota stijgen de lasten op arbeid de komende jaren fors, met name door de invoering van de zogenoemde vrijheidsbijdrage.

Gratis gordelroosvaccinatie voor 61- tot en met 69-jarigen

Het kabinet reserveert € 400 miljoen voor een vierjarige inhaalcampagne voor de gordelroosvaccinatie. De campagne loopt van 2028 tot en met 2031 en is bedoeld voor mensen van 61 tot en met 69 jaar. Voor mensen van 70 jaar en ouder blijft de gordelroosvaccinatie volgens de Miljoenennota op eigen kosten.

Belasting op leidingwater

Vanaf 2027 wordt de belasting op leidingwater verhoogd. Het kabinet verhoogt het tarief met €0,10. De Miljoenennota noemt daarbij geen nieuw totaal tarief en zegt in deze maatregel ook niets over het eerder genoemde heffingsplafond.

Erfbelasting: aanpak van schenken op papier

Het kabinet wil de regels rond zogenoemde papieren schenkingen aanscherpen. Bij zo’n schenking schenkt bijvoorbeeld een ouder op papier geld aan een kind, maar blijft het geld feitelijk bij de ouder. Over de schuld moet nu jaarlijks 6% rente worden betaald. Het kabinet wil dit percentage verlagen naar 3% en tegelijkertijd het fiscale voordeel van deze constructie beperken. Er is geen algemene verhoging van de tarieven van de erfbelasting aangekondigd. De maatregel richt zich specifiek op de fiscale voordelen die met onder meer papieren schenkingen kunnen worden behaald.

65plus-meevallers

Graag attenderen wij u op besparingen om meer van uw AOW over te houden. Met onze 65+-meevallers (acties en deals) kunt u uw besparing besteden aan dingen die ú leuk vindt, zoals:

Lees meer over: