Perikelen bij Europese begroting en handelsdeal met Verenigde Staten

De EU-begroting is van invloed op het dagelijks leven van Europese burgers doordat deze geld investeert in projecten die de levenskwaliteit verbeteren, zoals infrastructuur, milieu, onderzoek en onderwijs. Het is een aanvulling op nationale begrotingen en wordt ingezet wanneer het effectiever is om op EU-niveau uit te geven.

Klik snel door naar:

Wat betekent de EU concreet voor de Europese burger?

Financiële steun:

De EU-begroting biedt financiële steun aan burgers, bedrijven en regio’s, bijv. voor Erasmus+- programma’s, subsidies voor landbouw en regionale ontwikkeling.

Verbetering van de levenskwaliteit:

De begroting investeert in projecten die de levenskwaliteit verbeteren, zoals infrastructuur (wegen, spoorwegen), milieubescherming, onderzoek en onderwijs.

Solidariteit:

De EU-begroting toont solidariteit door minder welvarende lidstaten te ondersteunen en te helpen bij natuurrampen.

Europees beleid:

De begroting draagt bij aan de uitvoering van het Europese beleid, zoals de digitale transitie, klimaatverandering en veiligheid.

Werkgelegenheid

De EU-begroting kan bijdragen aan het creëren van banen door middel van projecten en programma’s.

Samenwerking:

Door de middelen te bundelen, kan de EU grotere projecten financieren die een land niet alleen kan dragen, zoals infrastructuur of onderzoeksprojecten. (Bron: AI-overzicht)

Begrotingsoverleggen over de periode 2028-2034 starten

Het is weer zo ver. In Brussel is hét overleg begonnen waar iedereen zich op stort: de nieuwe begroting van de Europese Unie. De huidige begroting bedraagt 1300 miljard per zeven jaar. Dat is een bedrag van zo’n 180 miljard jaarlijks, zijnde ongeveer 1 procent van wat alle 27 Europese lidstaten samen verdienen.

Van die 1300 miljard euro betalen de landen zelf het grootste deel. En daar zit nu het verschil van mening! De één vindt het bedrag veel te hoog, bij de ander is dat juist andersom. Eén ding hebben hebben ze gemeen: ze zijn allen hebberig en willen zo veel mogelijk geld voor het eigen land en de onderwerpen die belangrijk worden gevonden.

Omdat het zo complex is, wordt er veel tijd genomen om tot definitieve besluiten te komen. Per 1 januari 2028, dus over meer dan twee jaar moeten landen het eens worden. Het Europees Parlement overlegt er nu al over. Volgende week presenteert de Europese Commissie een eerste voorstel over hoe de begroting er uit moet gaan zien. Intensieve en lange onderhandelingen volgen daarna.

Discussiepunt nummer 1: meer of minder dan 1300 miljard?

Hoe zullen we het noemen? Een netelig probleem? Een hachelijke kwestie? In alle geval zal er veel discussie ontstaan of de begroting meer of minder dan 1300 miljard moet zijn. Spanje, Frankrijk en Polen hebben voorkeur voor een hogere begroting. Hun mening is dat Europa veel meer zaken moet oppakken, zoals bijv. het oplossen van sociale problemen en het veiliger maken van de Europese Unie. Fel daartegen zijn onder meer Nederland en Duitsland. Van huis uit zuinig, menen zij dat de Europese Unie alleen dat moet oppakken wat landen zelf niet kunnen.

En dat is niet het enige discussiepunt. Er moet nog veel aan schulden terugbetaald worden van schulden die de Commissie maakte om landen in de coronacrisis te helpen. Het Coronaherstelfonds werd in 2020 opgericht. Het ging om een kostenpost van honderden miljarden. Vanaf 2028 moet dit worden afbetaald. Geschat wordt dat hiervoor een bedrag benodigd is van 24 tot 30 miljard euro per jaar. Dat is een stevige extra kostenpost die 20 procent uitmaakt van wat de Europese Unie op dit moment jaarlijks kan uitgeven.

Terugbetalingen uitstellen, zou een keuze kunnen zijn van de Europese Commissie. Uitstel betekent echter het probleem opschuiven. In 2058 moeten de schulden zijn terugbetaald. Het laatste woord hierover is nog niet gezegd. Achter de schermen vindt intensieve discussie plaats over of, hoe en wanneer moeten worden terugbetaald.

Discussiepunt nummer 2: 60 Procent van het budget gaat naar cohesiefondsen en landbouwsubsidies

Niet alleen de hoogte van de begroting is nog onbekend, ook wil de Europese Commissie het geld strak anders gaan uitgeven. Op dit moment gaat het grootste gedeelte (ongeveer 30 procent) naar EU-regio’s en landen die minder rijk zijn. Dat gebeurt via de zgn. cohesiefondsen. Het idee daarachter is dat, wanneer die gebieden hulp krijgen, uiteindelijk iedereen ervan profiteert.

Daarnaast gaat ongeveer een derde van het budget vooral naar inkomenssteun aan boeren. Eigenlijk is het niet meer van deze tijd dat 60 procent van de begroting naar deze twee onderwerpen gaat, zo meent de Europese Commissie. Gezien de geopolitieke spanningen moet er bijv. meer geld naar defensie, aldus de commissarissen. Veel landen en landbouworganisaties willen niets weten van minder geld. Hun bezwaren hebben ze al gemeld. De eerste boze boeren zijn alweer in de Brusselse straten gesignaleerd.

Discussiepunt nummer 3: introductie van eurobonds

Het gaat om een nog niet verschenen voorstel van de Europese Commissie: het als Europese Commissie aangaan van gezámenlijke leningen, de zgn. eurobonds. In crisissituaties wil de Europese Commissie dat kunnen doen, aldus de Financial Times.

In het verleden was er al sprake van zulke gezamenlijke leningen. Dat betrof toen echter eenmalige leningen om lidstaten te helpen in de coronatijd. Het ging om geld vrij maken voor defensie-uitgaven. Dat is anders dan in het nieuwe voorstel. In het nieuwe voorstel zou dit in crisissituaties áltijd kunnen. Nederland is hier (op dit moment) niet voor.

Eurobonds is een heikel onderwerp. Landen als Nederland, Denemarken, Duitsland en Zweden, willen niet de risico’s dragen voor andere landen. Daarentegen zijn er ook voor voorstanders, waaronder Polen, Italië en Frankrijk.

De 27 lidstaten hebben nu dus twee jaar de tijd om gezamenlijk gedragen oplossingen te zoeken. Die tijd zullen ze, met dergelijke belangrijke onderwerpen op de agenda, ook hard nodig hebben.

Welke positie neemt Nederland in?

Nederland staat positief tegenover een modernere Europese begroting. Het demissionaire kabinet heeft als drie belangrijkste onderwerpen genoemd:

versterking van het Europese concurrentievermogen;
asiel en migratie;
veiligheid en defensie.

Overigens moet de nieuwe begroting wel voldoen aan de voorwaarden die Nederland stelt:

er mag niet te veel Nederlands geld naar Brussel. Gesproken wordt over een ‘acceptabel bedrag’;
bovendien gaat Nederland er nog steeds van uit dat het een korting krijgt op het geld dat Den Haag moet betalen aan de Europese Unie;
het kabinet wil niet dat de Europese Commissie in de nieuwe begroting gezámenlijke leningen aangaat. (Bron: NOS Nieuws)

Een meerjarenbegroting van 2.000 miljard euro, is het voorstel van de Europese Commissie

Op 16 juli 2025 kopt vrt.be: de Europese Commissie heeft een meerjarenbegroting van 2.000 miljard euro opgesteld voor de periode 2028-2034. “Dit is een begroting voor een nieuw tijdperk, die overeenkomt met onze ambities”, zegt Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Vanuit het Europees Parlement klinkt al teleurstelling.

Een bedrag van 2.000 miljard euro correleert met 1,26 procent van het bruto binnenlands product (bbp), zijnde de gehele waarde aan geproduceerde goederen en diensten binnen de Europese unie. De vorige meerjarenbegroting bedroeg 1,13 procent van het bbp bij een bedrag van 1.074 miljard euro. Een groot deel van het gestegen geplande bedrag zal gebruikt worden om het coronaherstelfonds terug te betalen (750 miljard euro). Destijds leende de Commissie het geld grotendeels op de financiële markten. Nu moet er terugbetaald worden. Als deze kostenpost van de 2.000 miljard euro afgetrokken wordt, betekent dat het eigenlijke budget van de nieuwe begroting neerkomt op 1,15 procent van het bbp en de stijging slechts gering is.

Waar gaat de 2.000 miljard euro naartoe?

300 Miljard euro zou bestemd zijn voor landbouw en visserij. Voor minder ontwikkelde regio’s is een pot van 218 miljard euro voorzien.
130 Miljard zou bestemd zijn voor defensie en ruimte (dat is 5x meer dan nu).
35 Procent, zijnde 700 miljard euro, zou bestemd zijn voor klimaat en biodiversiteit, aldus Von der Leyen.
410 Miljard euro zou bestemd zijn voor een fonds voor concurrentievermogen (bijv. investeringen in de groene en digitale transitie).
Voor migratie en grensbeheer zou een verdrievoudiging van het budget voorzien zijn.
Voor onderzoekfonds Horizon zou een verdubbeling van het budget tot 175 miljard voorzien zijn.
100 Miljard euro wordt opzij gezet voor hulp aan Oekraïne.

Waar komt het geld vandaan?

Alhoewel hierboven een stijging tot 2.000 miljard euro wordt genoemd, wil de Europese Commissie ervoor zorgen dat de bijdragen van de lidstaten nagenoeg gelijk blijven. Door accijnzen op tabak en een belasting op elektronisch afval, moeten nieuwe inkomsten gegenereerd worden. Een heffing op de omzet van de grootste bedrijven is eveneens een actiepunt. Von der Leyen schat dat dit kan leiden tot een toename van de eigen inkomsten tot bijna 60 miljard euro per jaar. Ze meent dat de nieuwe meerjarenbegroting een belangrijke wijziging heeft ondergaan in hoe de EU fondsen werft en spreekt over de meest ambitieuze begroting ooit voorgesteld. Op X meldt ze: “Dit is een begroting voor een nieuw tijdperk, die past bij de ambitie van Europa, die de uitdagingen van Europa aanpak en die onze onafhankelijkheid versterkt”.

Voorgestelde nieuwe inkomstenbronnen

Een jaarlijkse forfaitaire heffing op bedrijven uit de EU en niet-EU-bedrijven die zaken doen binnen de Europese Unie en een netto jaaromzet van minstens 100 miljoen euro realiseren. Naar verwachting zal dit ongeveer 6,8 miljard euro per jaar opleveren.
Overheidsinstanties, internationale organisaties en non-non-profitorganisaties worden uitgesloten.
Een heffing op niet-gerecycled plastic verpakkingsafval, berekend per kilo en jaarlijks aangepast aan de inflatie. Dit zou naar verwachting 15 miljard euro per jaar genereren.
Een accijns op tabak, die naar schatting 11,2 miljard euro per jaar moet opbrengen.
Een deel van de opbrengsten uit de verkoop van emissierechten in het EU-emissiehandelssysteem (ETS), die momenteel naar de EU-lidstaten gaan, wordt toegewezen aan de EU-begroting. Dit zou jaarlijks 9,6 miljard euro moeten opleveren.
Een deel van de inkomsten uit het aankomende EU-grensheffing op vervuilende ingevoerde goederen wordt aan de EU-begroting toegewezen. Dit wordt geraamd op 1,4 miljard euro per jaar. (Bron: MarketScreener)

De nieuwe EU-begroting is een investering in cruciale sectoren van de toekomst

Dit is de titel van een artikel in de Volkskrant op 18 juli 2025. Kern van nieuwe de EU-meerjarenbegroting is niet de hoogte van het budget, maar de versterking van de interne markt van de EU. Dat is ook een kwestie van regelgeving.

Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, sprak woensdag over de meest ambitieuze Europese meerjarenbegroting ooit. De Commissie wil niet alleen meer geld uitgeven, zij beoogt een verschuiving van de traditionele posten voor landbouw en cohesie (hulp aan arme regio’s) naar defensie, wetenschappelijk onderzoek en versterking van de concurrentiekracht.

Het voorstel van de Commissie is het openingsbod in een typisch Brussels proces dat in de zomer van 2027 moet leiden tot het vaststellen van een begroting voor de periode 2028-2034. Tegen die tijd zal het voorstel flink zijn afgezwakt door de lidstaten en het Europees Parlement. In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Zoals gewoonlijk ging in eerste instantie de meeste aandacht uit naar het geld. Duitsland en Nederland wezen de verhoging van het budget meteen af. Toch is die verhoging beperkt, uitgedrukt in percentage van het Europees bruto nationaal inkomen, van 1,13 naar 1,26 procent. Uiteindelijk zal het budget door de oppositie van de lidstaten waarschijnlijk niet of nauwelijks omhoog gaan.

Belangrijker is de verschuiving binnen de begroting. Landbouw en cohesie, traditioneel de grootste posten, moeten fors inleveren, ten gunste van defensie, onderzoek en concurrentiekracht. Dat weerspiegelt hoezeer de wereld is veranderd sinds in 2020 de vorige meerjarenbegroting werd vastgesteld. Rusland begon de oorlog tegen Oekraïne, de vanzelfsprekende steun van de Verenigde Staten viel weg, China ontwikkelt zich steeds meer tot een rivaal. De mondiale vrijhandel waarop het Europese model de afgelopen decennia was gebouwd staat zwaar onder druk. (Bron: volkskrant.nl)

Wat vinden de lidstaten van de voorgestelde begroting?

De begroting behoeft goedkeuring van de lidstaten (Europese Raad) en het Europees Parlement. Unanimiteit is een vereist. Moeilijke onderhandelingen tussen de verschillende instellingen zullen hier zeker aan voorafgaan. De hoofdonderhandelaar van het EP publiceert op X: “De commissie is de onderhandelingen over de meerjarenbegroting verkeerd begonnen. De belangrijkste rode lijnen van het parlement zijn genegeerd.”. Daarnaast wijzen enkele onderhandelaars van het parlement er via een persbericht op dat een budget van 1,26 procent van het bbp bij lange niet voldoende is om de uitdagingen, waarvoor Europa staat, het hoofd te bieden. De vrees bestaat dat er bezuinigd zal worden in belangrijke EU-programma’s. Gerelateerd aan het geld voor de terugbetaling van het coronaherstelfonds en de kosten van inflatie, menen ze dat de EU stilstaat en geven aan dat ze menen dat deze begroting getuigt van een verbazingwekkend gebrek aan ambitie. Ook het herschikken van bepaalde fondsen en de samenvoeging daarvan in “nationale en regionale partnerschappen” kan hun goedkeuring niet wegdragen. Overigens komt vanuit andere lidstaten kritiek dat het budget veel te ruim is. (Bron: vrt.be)

De ambitie van de Europese Commissie stuit op veel kritiek van de lidstaten. De vraag is waar dat geld allemaal vandaan moet komen. Zoals hierboven al toegelicht, komt volgens Von der Leyen het geld niet uitsluitend uit ons aller portemonnee, maar ook uit nieuwe belastingen op tabak, elektronisch afval en de winst van grote bedrijven. Desondanks accordeert Nederland deze meerjarenbegroting niet. Het kabinet wil minder geld geven aan de Europese Unie. (Bron: eenvandaag. avrotros.nl)

Op 18 juli 2025 kopt headliner.nl: EU lidstaten woest over megalomaan begrotingsplan Brussel.

Zuinige EU-landen zoals Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Zweden en Finland weigeren het door de Europese Commissie voorgestelde megabegrotingsplan van 2000 miljard euro voor 2028-2034. Het betreft een stijging van bijna 800 miljard. Genoemde landen vinden het bedrag veel te hoog en onhaalbaar, zeker gezien binnenlandse noodzaak tot besparingen. Het schrappen van kortingen voor nettobetalers alsmede de invoering van een EU-belasting op grote bedrijven accorderen ze niet. “Doodgeboren”, zo noemt Duitsland de EU-belasting op grote bedrijven en is bezorgd dat bedrijven zich buiten Europa zullen vestigen. België met diens zwakke overheidsfinanciën waarschuwt de gestegen EU-bijdrage mogelijk niet te kunnen dragen. De Nederlandse ambassadeur benadrukt het belang van een afgeslankte begroting. Er moeten keuzes gemaakt worden in tijden van schaarste. Genoemde landen verzetten zich ook tegen extra gezámenlijke EU-schulden.

Spanje en Griekenland daarentegen pleiten voor meer financiële middelen en uitbreiding van Eurobonds. Ondanks het gegeven dat defensie en migratie op brede steun kunnen rekenen, zijn de netto-ontvangers bezorgd over minder landbouwsubsidies en herverdeling van fondsen. Hongarije is bezorgd dat strenge rechtsstatelijke voorwaarden hun subsidies verder zullen verminderen en wenst het voorstel terug te draaien. (Bron: headliner.nl)

Wat vindt Nederland van de voorgestelde begroting?

Nederland staat voor de uitdaging om meer bij te dragen aan de EU-begroting, aangezien het een netto-betaler is. Dit betekent dat Nederland meer geld afdraagt aan de EU dan het ontvangt in de vorm van subsidies en andere uitgaven. De Europese Commissie heeft plannen om de begroting te verhogen, wat zal leiden tot een grote financiële bijdrage van Nederland. Nederland zal, samen met andere nettobetalers, meer moeten afdragen aan de EU-begroting vanaf 2028.

Nettobetaler:

Nederland is een nettobetaler aan de EU, wat betekent dat de bijdragen van Nederland aan de EU groter zijn dan de ontvangsten die Nederland van de EU ontvangt.

Verhoging EU-begroting:

De Europese Commissie wil de EU-begroting verhogen, wat betekent dat Nederland en andere lidstaten meer zullen moeten bijdragen.

Verantwoordelijkheid Nederland:

Als een van de grootste economieën en nettobetalers van de EU, zal Nederland een grotere rol spelen in de financiering van de gestegen begroting.

Impact op Nederlandse begroting:

De verhoging van de EU-bijdrage kan gevolgen hebben voor de Nederlandse begroting, aangezien er minder geld beschikbaar zal zijn voor binnenlandse uitgaven of er hogere belastingen geheven zullen moeten worden.

Mogelijke reacties en standpunten in Nederland

Sommige Nederlanders en politici zullen kritiek uiten op de stijging van de EU-bijdrage, vooral als dit ten koste gaat van Nederlandse belangen.
Er zal waarschijnlijk veel aandacht zijn voor de positie van Nederland als nettobetaler en de gevolgen daarvan.
Er zal een discussie zijn over de efficiëntie van de EU-uitgaven en of de stijging van de begroting gerechtvaardigd is.
Een hogere bijdrage aan de EU kan leiden tot discussies over de hoogte van de belastingen in Nederland.

Conclusie:

Nederland staat voor de grote uitdaging om een grotere bijdrage te leveren aan de EU-begroting. Dit roept vragen op over de Nederlandse nettobetalerspositie, de efficiëntie van de EU-uitgaven en de mogelijke gevolgen voor de Nederlandse begroting en belastingen. (Bron: AI-overzicht)

Kortom: de lidstaten hebben nu twee jaar lang de tijd om hierover verder te discussiëren. Daarnaast is ook nog de mening van het Europarlement gevraagd. Er wachten ons nog vele discussies!

(Bronnen: o.a. AI-overzicht, NOS Nieuws, Market Screener, eenvandaag.avrotros.nl, headliner.nl, volkskrant.nl)

Europese Unie en de VS op weg naar een handelsakkoord

Verloop van de overleggen

Op 30 juni 2025 reisde een delegatie van de EU af naar Washington om te praten over de importheffingen die president Trump de landen, waarmee Amerika een handelstekort heeft, oplegde. Dat deed hij op 1 april 2025. Dat zou ertoe leiden dat producten van Europese bedrijven in de VS duurder worden. President Trump hoopt dat het daardoor aantrekkelijk wordt om te kopen bij Amerikaanse bedrijven. Of dat lukt, is nog maar zeer de vraag. In de praktijk zullen Amerikaanse inkopers en consumenten voor de extra kosten opdraaien.

De deadline voor een deal, zijnde 9 juli, naderde en de Europese Unie wilde actie ondernemen om extra hoge heffingen te voorkomen. De EU-lidstaten gaven aan dat ze willen dat de Europese Commissie vaart maakt. Als de gesprekken niet snel iets zouden opleveren, zou de Europese Unie te maken krijgen met extra hoge heffingen op spullen en diensten die worden verkocht aan Amerika.

Sinds april geeft Amerika tegenstrijdige signalen af. De datum van de importheffingen werd meermaals opgeschoven en is inmiddels 9 juli 2025. Anderzijds dreigde president Trump de importheffingen van 20 naar 50 procent te verhogen. Op staal en aluminium geldt al een importheffing van 50 procent.

Op 8 juli 2025 kopt NOS Nieuws: Opnieuw uitstel voor handelsakkoord tussen VS en EU. Daarmee hebben onderhandelaars meer tijd om een overeenkomst te sluiten. Eerder had president Trump al gedreigd met hoge importheffingen als er 9 juli 2025 geen akkoord bereikt was. Het tarief waarmee hij eerder dreigde indien geen deal bereikt zou worden, was voor de Europese Unie 20 procent. Op auto’s geldt al een heffing van 25 procent. Op staal is dat 50 procent.

Op 9 jul 2025 reisde dus een EU-delegatie naar Amerika. De Europese Commissie wilde niet aangeven wie werd gestuurd. Zowel de Commissievoorzitter, mevrouw Von der Leyen, als president Trump, gaven een team mandaat te overleggen om daarmee op 9 juli 2025 een deal te hebben. De Amerikaanse minister van Financiën meldde dat het opschuiven van de deadline besproken kan worden.

President Trump lichtte later op de dag toe dag hij binnen twee dagen een brief zou versturen aan de EU met meer details over zijn plannen met de importheffingen. Hij toonde zich optimistisch over een akkoord. Inmiddels waren de afgelopen dagen de spanningen over een mogelijk akkoord flink opgelopen. Er stond immers veel op het spel. Ook op 8 juli gingen de onderhandelingen door op “technisch en politiek niveau”. Doel bleef om voor 1 augustus 2025 een akkoord op hoofdlijnen te hebben. In het telefoongesprek dat president Trump en Commissievoorzitter Von der Leyen het weekend daarvoor voerden, wederom geen concrete afspraken gemaakt.

De Europese Unie zette in op een overeenkomst op hoofdlijnen. Later zouden dan de details uitgewerkt. Schrappen van de importheffingen leek inmiddels niet meer realistisch. Steeds vaker werd een heffing van minstens 10 procent genoemd. Intussen vroeg de Europese Unie zich af of ze zelf ook de tanden moesten laten zien. Het was een moeilijke situatie. Een aantal landen is namelijk sterk afhankelijk van export naar de VS. Die zouden dan 10 procent accepteren. Er waren echter ook landen die bereid waren terug te slaan als de Amerikanen niet wilden bewegen en hun importheffingen ongewijzigd zouden laten. Zij wensten geen overhaaste deal te sluiten.

“Mocht de Europese Unie besluiten hard terug te slaan met heffingen, dan zullen mensen dit thuis veel sneller gaan merken. Amerikaanse producten worden dan duurder voor ons, en dus zal de inflatie toenemen. Vooralsnog wordt de meeste schade niet per sé veroorzaakt door de Amerikaanse heffingen. Het is vooral de onzekerheid die Trump veroorzaakt, die het meest wordt gevoeld. Bedrijven stellen investeringen uit en kijken de kat uit de boom, in de hoop dat er later meer duidelijkheid komt”, aldus Economieredacteur Aïda Brands.

10 Juli 2025 debatteerde het Europees Parlement over de handelsrelatie met de VS. Nu volgde afwachten welke strategie de Europese Unie zou volgen.

Op 12 juli 2025 ontving de Europese Unie een brief van president Trump. Daarin kondigde hij aan dat per 1 augustus 2025 een importheffing van 30 procent ingevoerd zou gaan worden op producten uit de Europese Unie. Hij schreef ook dat, mocht de EU besluiten eigen heffingen op de import van Amerikaanse goederen te verhogen, deze verhoging bij de 30 procent zou worden opgeteld.

Commissievoorzitter Von der Leyen gaf aan er nog alle vertrouwen in te hebben dat de VS en de EU tot een handelsakkoord zouden komen. Ze gaf ook aan dat tegelijkertijd alle nodige stappen gezet zullen worden om de Europese belangen te beschermen, inclusief proportionele tegenmaatregelen, indien nodig. De Franse president Macron meende dat de EU meer vaart moest maken met mogelijke tegenmaatregelen. Kortom: de Europese gelederen waren nog niet gesloten.

De Europese Unie en de VS zijn elkaars belangrijkste handelspartner. Met de wederzijdse handel aan goederen en diensten was in 2024 een bedrag gemoeid van 1684 miljard euro. Afgewacht moest worden hoe zich dit onvoorspelbare beleid van president Trump ontwikkelt.

Op 14 juli 2025 publiceerde vrt.be dat president Trump open staat voor handelsoverleg met de EU. Een delegatie van de EU zou inmiddels onderweg zijn naar de VS. Tegelijkertijd werd ook gepubliceerd dat de EU bleef denken aan tegenmaatregelen. “De lidstaten zijn het erover eens dat de EU moet ingrijpen als de onderhandelingen falen”, zo meldde EU-handelscommissaris Sefcovic. Hij zag echter nog ruimte voor dialoog. Hij meende dat elk akkoord de goedkeuring moest krijgen van zowel de lidstaten als het Europees Parlement.

Eerder diezelfde dag zei de EU dat ze haar plannen voor tegenmaatregelen voorlopig op pauze zet, maar volledig van tafel waren ze dus nog niet geveegd. President Trump dreigde ondertussen wel al dat, als de EU tegenmaatregelen zou nemen, er nog eens 30 procent extra importheffingen bij zouden komen.

Volgens de EU-ministers waren de tot dan gepresenteerde tarieven absoluut onaanvaardbaar, zo meende de Deense minister van Buitenlandse Zaken tijdens een persconferentie met Eurocommissaris Sefcovic. Deze laatste meende dat samenwerking essentieel is in de handelsgesprekken met de VS en dat de EU nooit zomaar wegloopt van de onderhandelingstafel. Er was immers al zo veel werk verzet en de partijen zouden dicht bij een akkoord staan. Hij meende echter ook dat onzekerheid door tarieven niet kan blijven duren en dat voorbereid moest worden op alle scenario’s, als het niet anders zou kunnen met weloverwogen proportionele tegenmaatregelen om het evenwicht in de onderlinge relatie te herstellen.

Eveneens op 14 juli 2025 publiceerde upday.com dat de EU met importtarieven van 72 miljard dreigt op VS-producten en meldde dat de lidstaten van de Europese Unie unaniem zouden hebben ingestemd met het invoeren van importtarieven op Amerikaanse producten als er voor 1 augustus 2025 geen handelsdeal zou worden bereikt. Het betrof tegentarieven ter waarde van 72 miljard euro, zo meldde Eurcommissaris Sefcovic. Deze dreiging betekende niet dat de EU niet zou inzetten op onderhandelingen. Ondanks deze dreiging ging de inzet van de EU door. De lidstaten spraken hun steun aan de commissaris uit om door te gaan met de onderhandelingen. Zeker gezien het harde werk dat al verzet was, hoe dicht men al bij een akkoord was en de overduidelijke voordelen bij het bereiken van een handelsakkoord, zouden maken dat de EU niet wegloopt van de onderhandelingstafel. Echter, zo gaf de Eurocommissaris aan, voor een akkoord zijn beide partijen nodig.

President Trump kondigde in het weekend aan 30 procent importtarieven op EU-producten te gaan heffen als beide partijen niet tot een handelsdeal zouden komen. Het bleef echter moeilijk. Het beleid van de VS was onduidelijk. De EU deed al meerdere voorstellen, waaronder het opheffen van wederzijdse sancties. EU-bronnen gaven aan dat de Amerikanen uitsluitend over het verlagen van tarieven wilden praten als de EU bereid was regels voor techbedrijven of veiligheids- en gezondsheidsstandaarden aan te passen. Dat was een complexe voorwaarde voor de onderhandelingen.

De Eurocommissaris benadrukte dat de EU enorm geduld, en enorme creativiteit om tot oplossingen te komen, toonde voor de VS. Maandag 21 juli zou hij opnieuw in gesprek gaan met de Amerikaanse handelsdelegatie.

Op 20 juli 2025 kopte beursduivel.be: Eu bereidt zich voor op mogelijke no-deal met Amerikanen. In het geval er geen handelsovereenkomst wordt gesloten, komen afgevaardigden van de EU mogelijk komende week bijeen om een plan op te stellen voor vergeldingsmaatregelen. Zoals hierboven al vermeld, ontving Brussel eerder een brief van president Trump, waarin hij importheffingen van 30 procent aankondigde als er voor 1 augustus 2025 geen deal zou zijn gesloten. Daar waar de EU hoop had op een raamwerk voor een deal, stelde de VS zich juist harder op. Inmiddels was men ineen impasse beland. Toch hoopte de EU nog steeds deze te kunnen doorbreken, alhoewel de bespreking van de week daarvoor geen duurzame vooruitgang opleverden. Tot 1 augustus 2025 zouden de onderhandelingen worden voortgezet. Een en ander is pas definitief als president Trump er zijn handtekening onder heeft gezet. Gezien zijn wispelturigheid betekent dat afwachten.

‘VS en EU naderen akkoord over invoertarieven van 15 procent’

Dit kopte bnr.nl op 23 juli 2025: De EU en de Verenigde Staten staan op het punt een handelsakkoord te sluiten dat invoertarieven van 15 procent op Europese importen zou opleggen. Dat meldt de Financial Times. Dit tarief komt overeen met het akkoord dat de Amerikaanse president Donald Trump eerder deze week heeft gesloten met Japan, zo bnr.nl.

Volgens de berichten zouden zowel de EU als de VS afzien van tarieven op bepaalde producten, waaronder vliegtuigen, alcoholische dranken en medische apparatuur. Noch het Witte Huis noch een woordvoerder van de Europese Unie wilden de berichten van zowel persbureau Reuters als de FT bevestigen of ontkennen.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz hintte voorafgaand aan zijn overleg met de Franse president Emmanuel Macron op een naderend akkoord met de Verenigde Staten. ‘Wij bespreken samen enkele actuele kwesties, waaronder het handelsbeleid, waarover we zojuist horen dat er mogelijk besluiten aankomen.’

Tegentarief in de maak

Bloomberg meldde eerder dat de Europese Unie een importheffing van 30 procent op Amerikaanse goederen zou willen invoeren als er geen deal zou worden gesloten met de Amerikanen. Dat tegentarief zou van toepassing zijn op Amerikaanse goederen met een totale waarde van 100 miljard euro, gebaseerd op de 335 miljard euro aan goederen die vorig jaar vanuit de VS naar de EU werden geëxporteerd.

‘Zij zullen aan de bel gaan trekken in Washington omdat ze hier rechtstreeks door geraakt zullen worden’

Han de Jong, macro-econoom: Zo’n tarief zou wel degelijk indruk maken op Amerikaanse ondernemingen, zegt BNR’s huiseconoom Han de Jong . ‘Zij zullen aan de bel gaan trekken in Washington omdat ze hier rechtstreeks door geraakt zullen worden.’

De tegenreactie zou pas in werking treden als niet tot een akkoord komt én alleen als de VS na de deadline van 1 augustus de eerder gestelde tarieven daadwerkelijk invoert. Meerdere EU-lidstaten, waaronder Frankrijk en Duitsland, pleiten al langer voor een hardere onderhandelingstactiek met de Amerikanen.

‘Goede vooruitgang’

Eurocommissaris Maros Sefcovic van handel spak opnieuw met de Amerikaanse handelsminister Howard Lutnik over een deal. Een teken van goede voortgang in de gesprekken. ‘De grote bazen zetten de lijnen uit en delegeren de rest. Wanneer deze mensen aan de grenzen van hun mandaat zitten, pakken Sefcovic en Lutnik het weer op.’

Volgens de Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, verliepen de gesprekken met de EU ‘beter dan voorheen’, zo zei hij in gesprek met Bloomberg. ‘Ik denk dat we goede vooruitgang boeken met de EU, maar de EU heeft een probleem met collectieve besluitvorming tussen 27 landen.’ (Bron: bnr.nl)

27 Juli 2025: We hebben een handelsakkoord!

Donald Trump is tevreden. Na een gesprek met Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie op 27 juli 2025, is hij in zijn nopjes. „Dit is een goede deal voor iedereen”, stelt Trump tevreden vast.

De VS zullen een invoerheffing hanteren van 15 procent voor de meeste goederen uit de EU die het land binnenkomen. Dat is hoger dan de minimale heffingen die de afgelopen decennia golden, maar lager dan de heffingen van 30 procent waar Trump deze maand nog mee dreigde. Eerder legde president zware heffingen op aan auto’s (25 procent). Diezelfde 15 procent geldt ook voor chips en farmaceutica. Eerder dreigde president Trump met 200 procent. De heffing van 50 procent op staal en aluminium blijven van kracht.

De EU accepteert de hoogte van de nieuwe heffingen en zet daar geen gelijkwaardige heffingen tegenover. Voor onder andere sommige landbouwproducten en vliegtuigen en vliegtuigonderdelen gaat een nul heffing aan beide kanten gelden.

Daarnaast zou Von der Leyen beloofd hebben dat er de komende jaren vanuit de EU 600 miljard extra zal worden geïnvesteerd. Daarnaast heeft de EU beloofd voor 750 miljard aan energie (vooral LNG) uit de VS in te kopen en miljarden extra steken in de aankoop van wapens uit de VS.

Een scheve uitkomst voor de Europeanen? Von der Leyen wil er na afloop niets van weten. „Dit is een gigantische deal”, zegt de voorzitter van de Europese Commissie na afloop. Ze klinkt haast even enthousiast als Trump.

Na vier maanden koortsachtig onderhandelen is er nu eindelijk een deal. De onderhandelingsperiode werd gekenmerkt door opvoeren van de percentages en uitstellen. Van vrolijkheid aan Europese is echter geen sprake. Brusselse ambtenaren en diplomaten zijn opgelucht, maar ook beducht voor de toekomst. „Er zullen nog allerlei losse eindjes zijn waar nog geen oplossing voor is”, waarschuwde een diplomaat uit een EU-land eerder al.

Al met al is de relatie blijvend veranderd. Europa wordt geconfronteerd met fors hogere tarieven. Voor tal van producten is het tijdperk van vrije handel tussen de twee grootste handelsblokken voorlopig voorbij.

„Deze deal zal niet goed zijn voor de EU en hij zal niet goed zijn voor de VS”, zo temperde een ander diplomaat al vooraf het enthousiasme. „Er zal minder trans-Atlantische handel zijn. Punt.”

Zo bezien was de uitkomst er een waardoor ook Europese diplomaten met enige opluchting ademhaalden. Slechter dan gehoopt, beter dan gevreesd. En nu maar hopen, zo viel al direct na het nieuws van de deal te horen, dat deze afspraak niet over een maand achterhaald is. De komende weken onderhandelen beide partijen nog door om de details in te vullen, zo zei Von der Leyen al. (Bron: NRC)

Opluchting over handelsakkoord, maar ‘geweldig is het niet’

Zo kopt NOS Nieuws. Er is opluchting, maar blijdschap overheerst niet na het sluiten van de deal tussen de VS en de EU.

De VS gaat importheffingen van 15 procent hanteren voor goederen uit de Europese Unie, met uitzondering van een aantal producten. Het Amerikaanse importtarief van 15 procent geldt niet voor staal en aluminium. Die heffing blijft volgens Trump 50 procent.

“Uiteraard waren geen tarieven beter geweest”, reageert demissionair premier Schoof op X. “Maar deze overeenkomst brengt meer duidelijkheid voor onze bedrijven en meer stabiliteit op de markten. Het is nu zaak om de afspraken zo snel mogelijk uit te werken.”

Ook demissionair staatssecretaris Hanneke Boerma van Buitenlandse Handel schrijft op X opgelucht te zijn over de deal, maar zegt dat het akkoord niet ideaal is. “Het kabinet pleit er daarom voor dat de Europese Commissie de komende tijd blijft onderhandelen met de VS over verdere verlaging van heffingen en afspraken over onze economische samenwerking.”

Werkgeversorganisatie VNO-NCW geeft aan: “Met het sluiten van het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten komt er voorlopig een einde aan de onzekerheid voor bedrijven. Tegelijkertijd blijft een algemeen tarief van 15 procent op alle Europese producten een bijzonder pijnlijke maatregel voor ondernemers.”

Hoewel de EU het liever anders had gezien, bleef voor staal en aluminium een heffing van 50 procent staan. Die sectoren zullen flink geraakt worden, zegt econoom bij de Rabobank Lize Nauta. “Dat is iets wat in de industrie wel gevoeld gaat worden. Toch zien bedrijven die gespecialiseerde producten maken de vraag naar hun product de afgelopen tijd nog niet afnemen.”

De auto-industrie krijgt wel te maken met een lager tarief. De tarieven worden verlaagd van 27,5 procent naar 15 procent. Dat heeft vooral gevolgen voor Duitsland, waar de auto-industrie een belangrijk onderdeel is van de economie.

Voor andere producten geldt een uitzondering van 15 procent, waaronder vliegtuigen en vliegtuigonderdelen, chipapparatuur, sommige landbouwapparaten en bepaalde chemicaliën. Von der Leyen gaf aan dat ze zich gaat inzetten om meer producten aan de lijst toe te voegen.

De tarieven zijn inmiddels duidelijk. Een handelsakkoord is echter zeer gedetailleerd. Er is echter nog niet getekend. Details volgen later. (Bron: NOS Nieuws)

Frustratie, maar ook opluchting bij Europese leiders over handelsakkoord met VS

NOS nieuws meldt: De handelsovereenkomst die de Verenigde Staten en de Europese Unie gisteren sloten, wordt door Europese leiders verschillend ontvangen. Er klinkt onvrede, maar ook opluchting omdat het akkoord meer houvast biedt.

De VS gaat importheffingen van 15 procent hanteren voor goederen uit de Europese Unie, met uitzondering van een aantal producten. Voordat Trump begin dit jaar opnieuw aan de macht kwam lag het importtarief van de VS voor Europese goederen uit op gemiddeld 4,8 procent. VS en EU sluiten

De Franse premier Bayrou noemde het een “sombere dag waarin een alliantie van vrije volkeren, verenigd om hun gemeenschappelijke waarden te bevestigen en hun gemeenschappelijke belangen te verdedigen, zich neerlegt bij onderwerping”.

Premier Orbán van Hongarije merkte vandaag op dat de EU slechtere afspraken heeft gemaakt met de VS dan het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem bood voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie niet genoeg tegenwicht aan de Amerikaanse president Trump in de onderhandelingen.

“Dit is geen overeenkomst”, zei Orbán in een podcast. “Donald Trump at Von der Leyen als ontbijt. Dit is wat er is gebeurd en we vermoedden al dat dit zou gebeuren, aangezien de Amerikaanse president een zwaargewicht is als het op onderhandelingen aankomt, terwijl madame president een lichtgewicht is.”

De Duitse kanselier Merz bekeek het van de positieve kant door de overeengekomen deal te vergelijken met de hogere tarieven die vóór de onderhandelingen op tafel lagen.

“Met deze overeenkomst is het gelukt om een handelsconflict af te wenden dat de exportgerichte Duitse economie hard zou hebben getroffen”, aldus Merz. “Dit geldt met name voor de auto-industrie, waar de huidige tarieven van 27,5 procent bijna worden gehalveerd naar 15 procent.”

Bij andere Europese leiders was het feit dat er met de VS een akkoord was bereikt ook reden voor optimisme. De Italiaanse premier Meloni noemde dat in een eerste reactie “positief”. “Maar als ik de details niet zie, kan ik er niet goed over oordelen”, benadrukte ze.

De Spaanse premier Sanchez zei “de constructieve poging” van de Europese Commissie te waarderen om een handelsdeal te sluiten. Hij zei de overeenkomst te steunen, maar hij deed dat “zonder enthousiasme”.

De Roemeense premier Bolojan liet weten het toe te juichen dat er een akkoord was bereikt en noemde het “een goed voorteken”. “Het neemt de huidige onduidelijkheid weg die tot verstoringen en onzekerheden in de trans-Atlantische handelsbetrekkingen heeft geleid”, aldus Bolojan.

Ook de Finse premier Orpo klonk opgelucht. “De overeenkomst brengt broodnodige voorspelbaarheid voor de wereldeconomie en Finse bedrijven. We moeten doorgaan met het afbreken van handelsbarrières. Alleen vrije trans-Atlantische handel is voor beide partijen het voordeligst.”

De Zweedse handelsminister Dousa zei ook dat “het positief leek dat de overeenkomst enige voorspelbaarheid creëert”. Wel merkte hij op dat het akkoord “niemand rijker maakt, maar het is mogelijk wel het minst slechte alternatief”.

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen wees erop dat de handelsvoorwaarden met de VS niet zo goed zijn als voorheen, “en dat is niet onze keuze, maar er moet een evenwicht worden gevonden dat de situatie stabiliseert en waar beide partijen mee kunnen leven”.

“Een akkoord biedt de broodnodige zekerheid voor Ierse, Europese en Amerikaanse bedrijven, die samen de meest geïntegreerde handelsrelatie ter wereld vormen”, zei de Ierse handelsminister Harris.

“Hoewel Ierland het betreurt dat het basistarief van 15 procent in het akkoord is opgenomen, is het belangrijk dat we nu meer zekerheid hebben over de fundamenten van de handelsrelatie tussen de EU en de VS”, stelde Harris. Hij noemde de relatie “essentieel” voor de Ierse economie.

Correspondent Europese Unie Ardy Stemerding geeft aan: ”Weliswaar komt uit EU-landen kritiek op de deal, maar uiteindelijk leggen de landen zich er toch bij neer. De angst voor het alternatief – geen deal en dan 30 procent heffing – zit heel diep. Volgens Eurocommissaris van Handel Maros Sefcovic, de hoofdonderhandelaar namens de EU, zou in dat geval de handel met de VS zelfs tot stilstand zijn gekomen. De 15 procent is volgens hem nog te dragen.

Verder vinden veel politici dat deze deal tenminste duidelijkheid geeft. Bedrijven weten nu waar ze aan toe zijn en kunnen hun toekomstplannen aanpassen aan de nieuwe werkelijkheid. Ook hopen EU-landen de komende weken nog wat extra’s binnen te halen bij de Amerikanen.

De deal staat namelijk nog niet op papier en de details moeten nog worden uitgewerkt. Onder meer voor de staal- en aluminiumsector, die nu op een heffing zit van 50 procent, rekenen ze op verlichting. Garanties dat die hoop uitkomt, zijn er alleen niet.

Al met al is de conclusie dat de EU er, wat de importheffingen van de VS betreft, een stuk slechter voorstaat dan een paar maanden geleden. Dat de EU dat slikt zonder terug te slaan komt doordat de EU in grote mate afhankelijk is van de VS. Niet alleen voor de handel, ook bij de oorlog in Oekraïne en voor de veiligheid van Europa zijn de Amerikanen nog altijd onmisbaar.” (Bron: NOS Nieuws)

Wat zijn de gevolgen voor Nederland?

Demissionair staatssecretaris voor Buitenlandse Handel, Hanneke Boerma vertelt meer in het NOS Radio 1 Journaal. “Uiteindelijk hadden we helemaal geen Amerikaanse importheffingen willen hebben. De heffingen zijn slecht voor Nederland, voor de consument en het bedrijfsleven. “Niettemin is het belangrijk dat de VS en de EU eruit zijn gekomen, na maandenlange intense onzekerheid en onderhandelingen.” Volgens Boerma is er nu stabiliteit en is er voorkomen dat er een handelsoorlog uitbreekt.

Voor staal en aluminium geldt geen tarief van 15 procent, maar blijft het verhoogde tarief van 50 procent staan. De EU had dat waarschijnlijk liever anders gezien. In Nederland heeft het gevolgen voor Tata Steel: “Dat doet ontzettend pijn, dat weten we, het raakt Tata ontzettend hard.” Boerma vervolgt: “De inzet blijft om samen met de Europese Commissie de heffingen zoveel mogelijk omlaag te brengen, het zal wel spannend blijven.”

Boerma ziet Trump niet als winnende partij: “Ik denk dat beide partijen na maandenlange onderhandelingen tot een deal zijn gekomen. Dat is niet fraai en wij zijn niet blij met importheffingen, het zal zeker pijn doen voor bedrijven.” Ze sluit af door te stellen dat stabiliteit, zekerheid en voorspelbaarheid voorop staan en het belangrijkst zijn voor het bedrijfsleven in Nederland. (Bron: NPO Radio 1)

Veel details moeten nog worden uitgewerkt, laten EU-bronnen maandag weten. Zo wordt nog steeds onderhandeld over uitzonderingen op wijn en dranken, zoals Amerikaanse whisky. Bovendien kijkt de EU naar uitzonderingen op tarieven voor huisdierenvoedsel, kreeft, (bevroren) vis en kunstmest. Die laatste uitzondering zou de EU toestaan een alternatief te hebben voor Russische kunstmest, die de EU niet wil importeren vanwege de oorlog in Oekraïne. De VS wil op zijn beurt een lager tarief op producten die het alleen uit Europa haalt, zoals kurk.

De hoge importtarieven op staal en aluminium zijn wel een ‘extra klap’ voor de Nederlandse staalindustrie die al onder druk staat, zegt FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie. Hierover wordt verder onderhandeld, mogelijk met een overgang naar een quotumsysteem. Voor bedrijven als Tata Steel en de toeleverende industrie blijft de druk onverminderd groot.

Trump en Von der Leyn zijn niet eenduidig over een tarief voor farmaceutische producten. Nederland exporteert heel veel medicijnen naar de VS. (Bron: AD)

Bron o.a.: NOS Nieuws, rijksoverheid.nl, vrt.be, eenvandaag.avrotros.nl, upday.com, beursduivel.be, bnr.nl, NPO Radio 1, nrc.nl, ad.nl)

Lees meer over: