Na Prinsjesdag: de veranderingen en de nog lopende onderhandelingen!

De Miljoenennota 2026 bevat verschillende maatregelen die AOW’ers vanaf 2027 in hun portemonnee kunnen voelen. Een aantal plannen is weliswaar in het kabinetsvoorstel opgenomen, maar moet nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd. Sinds Prinsjesdag zijn bovendien moties aangenomen over zorgkosten, incontinentiemateriaal en vaccinaties. Hieronder staat de stand van zaken op 22 september 2026.

Snel naar

Gepensioneerden gaan er gemiddeld iets op vooruit

De Raad van State brengt advies uit over de ontwerpbegrotingen en over de Miljoenennota. Volgens de berekeningen bij de Miljoenennota stijgt de koopkracht van een doorsnee gepensioneerde in 2027 met ongeveer 0,3 procen t. Dat is een gemiddelde. Uw persoonlijke koopkracht kan hiervan afwijken door de hoogte van uw aanvullende pensioen, belastingen, toeslagen, woonlasten en zorgkosten. Het kabinet verwacht voor alle huishoudens samen juist een gemiddelde koopkrachtdáling van 0,1 procent.

Het kabinet trekt € 1,5 miljard uit voor koopkrachtondersteuning. Dat geld wordt besteed aan een lagere inkomstenbelasting in de eerste twee belastingschijven en een hogere arbeidskorting. Van die arbeidskorting profiteren vooral werkenden. AOW’ers zonder arbeidsinkomen hebben daar geen voordeel van.

Ouderenkorting wordt verlaagd

Het kabinet wil de maximale ouderenkorting in 2027 verlagen. Na de jaarlijkse indexatie daalt het voorgestelde maximumbedrag van € 2.067 naar € 1.993: een verschil van € 74,00. De maximale algemene heffingskorting voor AOW’ers stijgt tegelijkertijd met ongeveer € 40,00. AOW’ers die beide kortingen volledig kunnen benutten, krijgen daardoor per saldo €34,00 mínder belastingkorting per jaar. In de Tweede Kamer bestaat kritiek op deze versobering en wordt gesproken over aanvullende koopkrachtondersteuning. Daarover is nog niets besloten. Ook is niet duidelijk of eventuele extra steun specifiek bij AOW’ers terechtkomt.

Mogelijk nog extra koopkrachtsteun

Na Prinsjesdag is de discussie over aanvullende koopkrachtsteun doorgegaan. Verschillende partijen vinden dat het huidige pakket te sterk op werkenden is gericht en dat ouderen, chronisch zieken en mensen met een uitkering, onvoldoende worden geholpen. Ook de verlaging van de ouderenkorting ligt politiek gevoelig.

Er is nog geen concreet aanvullend bedrag voor AOW’ers toegezegd. Het kabinet heeft wel gezegd bereid te zijn het koopkrachtpakket aan te passen om daarmee steun van andere partijen te krijgen. De uiteindelijke maatregelen kunnen daarom tijdens de behandeling van het Belastingplan nog veranderen.

Eigen risico stijgt naar verwachting naar € 400,00

Het verplichte eigen risico bedraagt in 2026 € 385. Door de gewone indexatie stijgt het bedrag volgens de Prinsjesdagplannen in 2027 naar € 400. Aan het eigen risico zélf wordt niet getornd. De discussie gaat over de aanvullende stijging die het kabinet eerder bóven op de indexatie wilde doorvoeren.

Die extra stijging (€ 60) is doorgeschoven naar 2028. Een motie om het eigen risico helemaal niet te laten stijgen, kreeg op 17 september geen meerderheid in de Tweede Kamer. Voor 2027 blijft € 400 daarom het uitgangspunt. Of de extra stijging vanaf 2028 doorgang vindt, is nog wél onderwerp van politieke discussie.

Aftrek van specifieke zorgkosten wordt mogelijk toch behouden

In de Miljoenennota staat het voorstel om de aftrek van specifieke zorgkosten vanaf 2028 af te schaffen. Mensen met hoge zorgkosten kunnen nu, onder voorwaarden, bepaalde niet-vergoede uitgaven aftrekken bij hun belastingaangifte. Het verdwijnen van deze aftrek kan niet alleen tot meer inkomstenbelasting leiden, maar ook gevolgen hebben voor de huur- en zorgtoeslag.

Na Prinsjesdag heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin het kabinet wordt gevraagd te onderzoeken hoe de aftrek behouden kan blijven. De Kamer wil dat de regeling doelmatiger wordt en sterker wordt gericht op chronisch zieken. Het kabinet moet hierover vóór de behandeling van het Belastingplan 2027 duidelijkheid geven. De afschaffing is daarmee nog niet van tafel, maar staat wel nadrukkelijk ter discussie.

Kamer wil geen extra belasting op incontinentiemateriaal

Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft ingestemd met een motie tegen een extra belasting op luiers en incontinentiemateriaal. De motie kreeg 79 stemmen. Het kabinet had de motie ontraden, maar wordt nu door de Kamer opgeroepen de extra heffing niet in te voeren.

Dit is vooral relevant voor ouderen die dagelijks incontinentiemateriaal gebruiken. Een aangenomen motie is nog geen wet. Ook moet nog blijken hoe het kabinet de uitspraak invult. De politieke opdracht van de Tweede Kamer is echter duidelijk: er moet géén aanvullende belasting op deze producten komen.

Behandeling nieuw Box 3-stelsel mogelijk voorlopig stilgezet

Plan van het kabinet was vanaf 1 januari 2028 in Box 3 belasting te gaan heffen over het werkelijke rendement op spaargeld en beleggingen. Dat plan is opnieuw niet definitief geworden. Het kabinet onderzoekt verschillende alternatieven en heeft de Eerste Kamer gevraagd de behandeling van de Wet werkelijk rendement Box 3 voorlopig aan te houden.

De commissie voor Financiën van de Eerste Kamer bespreekt op 22 september of zij met dat verzoek instemt. Zolang hierover geen definitief besluit is genomen, blijft 1 januari 2028 formeel de beoogde ingangsdatum. Het is echter steeds minder zeker of het nieuwe stelsel in zijn huidige vorm en op die datum wordt ingevoerd. In 2027 blijft het bestaande overgangsstelsel gelden. U kunt daarbij via de tegenbewijsregeling aantonen dat uw werkelijke rendement lager was dan het rendement waarmee de Belastingdienst rekent.

Geen bezuiniging op de AOW

De eerder aangekondigde bezuiniging op de AOW gaat niet door. Ook het plan om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen door deze een-op-een aan de levensverwachting te koppelen, is uit de begroting gehaald. De bestaande koppeling tussen de AOW en het minimumloon blijft behouden.

Dat betekent niet voor iedere AOW’er automatisch meer koopkracht. Belastingen, de lagere ouderenkorting, zorgkosten en de ontwikkeling van aanvullende pensioenen blijven medebepalend voor het bedrag dat u werkelijk kunt besteden.

Gratis gordelroosvaccinatie wordt uitgebreid

Het streven is in de loop van 2027 te beginnen met een gratis gordelroosvaccinatie voor mensen die 60 jaar worden. Voor de periode van 2028 tot en met 2031 heeft het kabinet extra geld gereserveerd om ook andere leeftijdsgroepen te vaccineren. Om welke leeftijden het exact gaat en wanneer de vaccinatie start, is nog niet definitief.

Na Prinsjesdag heeft de Tweede Kamer bovendien een motie aangenomen waarin het RIVM wordt gevraagd een breder Rijksvaccinatieprogramma voor 60-plussers te onderzoeken. Dat betekent nog niet dat alle 60-plussers automatisch een gratis prik krijgen. De verdere uitwerking en behandeling in de Kamer moeten nog plaatsvinden.

Brandstofaccijns blijft langer verlaagd

De accijnskorting op benzine en diesel wordt in 2027 verlengd. Voor diesel blijft in 2027 een korting van 11,905 cent per liter gelden. Ook bij benzine blijft de korting bestaan. In 2028 wordt een deel van de korting voortgezet, waarna deze volgens het huidige plan, in 2029 volledig verdwijnt.

De korting voorkomt dat de accijnzen op 1 januari 2027 in één keer sterk stijgen. De uiteindelijke prijs aan de pomp blijft daarnaast afhankelijk van onder meer de olieprijs en de prijsstelling van tankstations. Sinds Prinsjesdag is op dit punt geen nieuwe wijziging aangekondigd.

Vliegtaks wordt afhankelijk van de afstand

Vanaf 2027 wordt de vliegbelasting afhankelijk van de afstand tot de eindbestemming. Voor lange vluchten geldt het hoogste tarief. Het eerder voorgestelde hoge tarief is in de Miljoenennota verlaagd naar € 59,43 per passagier, zodat het aansluit bij het hoogste Duitse tarief.

Voor korte en middellange vluchten gelden lagere bedragen. Een motie om ook de belasting op korte Europese vluchten verder af te stemmen op omringende landen is na Prinsjesdag verworpen. Het bestaande kabinetsvoorstel blijft daardoor voorlopig staan.

Belasting op leidingwater stijgt

De belasting op leidingwater stijgt in 2027 met € 0,10 per kubieke meter. Een kubieke meter is 1.000 liter water. Voor een huishouden dat jaarlijks 100 kubieke meter gebruikt, betekent alleen deze stijging ongeveer € 10 extra belasting per jaar.

Ook verdwijnt het heffingsplafond voor zeer grote hoeveelheden leidingwater. Dat raakt vooral bedrijven en andere grootverbruikers. Voor gewone huishoudens is voornamelijk de tariefstijging per kubieke meter van belang.

Overdrachtsbelasting voor een tweede woning daalt

Koopt u vanaf 2027 een woning waarin u niet zelf gaat wonen, zoals een vakantiewoning, tweede woning of u gaat een woning verhuren? Dan wil het kabinet de overdrachtsbelasting verlagen van 8 naar 7 procent. Voor een woning die u zelf gaat bewonen, blijft het nu geldende tarief van 2 procent. Ook de startersvrijstelling blijft bestaan.

De verlaging naar 7 procent is een voorstel uit het Belastingplan en moet nog worden goedgekeurd. Sinds Prinsjesdag is geen wijziging van dit voorstel bekendgemaakt.

Geen algemene stijging van de erfbelasting

In de Miljoenennota staat geen algemene stijging van de tarieven voor wat betreft de erfbelasting. Er wordt wel gesproken over aanpassingen van specifieke fiscale regels en constructies rond erven en schenken. Een voorstel uit de Tweede Kamer om de erf- en schenkbelasting tussen ouders en kinderen helemaal af te schaffen, is verworpen.

Voor de meeste nalatenschappen blijven de bestaande tarieven en vrijstellingen daarom voorlopig het uitgangspunt. De bedragen voor 2027 kunnen nog worden aangepast door de gebruikelijke jaarlijkse indexatie.

Meer geld naar Defensie

Nederland gaat de komende jaren meer geld uitgeven aan Defensie. Een deel daarvan wordt betaald door de belastingschijven en belastingkortingen minder volledig met de inflatie mee te laten stijgen. Hierdoor gaan huishoudens meer inkomstenbelasting betalen dan bij een volledige inflatiecorrectie.

Er komt geen afzonderlijke rekening met het opschrift ‘vrijheidsbijdrage’. Het financiële effect wordt verwerkt in bestaande belastingen en premies. Sinds Prinsjesdag is geen besluit genomen waarmee deze hogere defensie-uitgaven zijn verworpen.

Er kan nog veel veranderen

De Miljoenennota en het Belastingplan zijn documenten met voorstellen. De Tweede en Eerste Kamer moeten de bijbehorende wetten en begrotingen nog behandelen. Vooral de ouderenkorting, de aftrek van specifieke zorgkosten, het toekomstige eigen risico, Box 3 en de uitbreiding van de gordelroosvaccinatie kunnen tijdens die behandeling nog wijzigen.

Wél is na Prinsjesdag duidelijk geworden dat de Tweede Kamer de zorgkosten voor chronisch zieken wil beperken, geen extra belasting op incontinentiemateriaal wil en een breder vaccinatieprogramma voor 60-plussers wil laten onderzoeken. Voor AOW’ers zijn dat de belangrijkste nieuwe ontwikkelingen sinds de presentatie van de Miljoenennota.

65plus-meevallers

Graag attenderen wij u op besparingen om meer van uw AOW over te houden. Met onze 65+-meevallers (acties en deals) kunt u uw besparing besteden aan dingen die ú leuk vindt, zoals:

Lees meer over: