Meer AOW’ers in het buitenland: uitvoering AOW steeds ingewikkelder

Steeds meer AOW’ers wonen (een deel van hun leven) in het buitenland. Dat merkt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) dagelijks in de uitvoering. De organisatie noemt het zelfs “een worsteling” om iedereen op tijd en correct van de juiste uitkering te voorzien.

Van alle mensen die via de SVB een uitkering ontvangen, woont inmiddels 13 procent in het buitenland. Toch zorgt deze groep voor de helft van het totale werk.

Voor u als AOW’er is dat belangrijk, want de complexiteit van regels en controles neemt toe — zeker wanneer u buiten Nederland woont of heeft gewoond.

Onvolledige AOW komt vaker voor

Nederland telt ongeveer 3,7 miljoen mensen van 67 jaar en ouder die recht hebben op een uitkering via de Algemene Ouderdomswet (AOW).

U bouwt AOW op per jaar dat u in Nederland woont of werkt vaak tussen uw 17e en 67e jaar. In een periode van 50 jaar bouwt u 2% AOW op per jaar. Dat resulteert in een volledige AOW-uitkering. Heeft u een periode in het buitenland gewoond of gewerkt? Dan wordt uw AOW-uitkering over elk jaar niet opgebouwde AOW met 2% gekort. Uw AOW kan daardoor lager uitvallen.

Steeds vaker ziet de SVB dossiers van mensen die:

een periode in het buitenland hebben gewerkt (bijvoorbeeld met een B&B in Spanje),
later terugkeren naar Nederland,
of juist na hun werkzame leven naar het buitenland verhuizen.

Dat maakt het berekenen van het juiste AOW-bedrag ingewikkelder. De berekeningen zijn ingewikkeld vanwege een gecompliceerde rekenmethode en de verschillende persoonlijke situaties voor wat betreft het arbeidsverleden. Bovendien moeten de gegevens voor de duur van een halve eeuw gearchiveerd blijven.

Meer aanvulling via de AIO

Een groeiend aantal ouderen met een onvolledige AOW belandt onder het bestaansminimum. Voor hen is er de Aanvullende Inkomensondersteuning Ouderen (AIO), die het inkomen aanvult tot het sociaal minimum.

Het aantal AIO-huishoudens steeg in tien jaar tijd met 35 procent naar ruim 58.000 in 2026. Maar deze regeling vraagt extra controle. De SVB moet bijvoorbeeld nagaan of iemand nog vermogen heeft in het buitenland, zoals bijv. een woning. Tegelijkertijd kampt de organisatie met personeelstekorten.

Vermoedt u dat u te weinig AOW ontvangt, doe dan de AIO-check bij de SVB. Dat kan hier.

(bron: nu.nl. waarbij nu.nl de SVB als bron vermeldt)

Controle in het buitenland is lastig

Ongeveer 340.000 AOW’ers wonen in het buitenland. Dat aantal groeit naar verwachting naar 500.000 in 2043.

Bij de toekenning van de AOW-uitkering, moet de SVB onder meer vaststellen:

of de betrokkene gehuwd of alleenstaand is;
of er sprake is van samenwonen;
of er nog vermogen aanwezig is.

Dat is belangrijk, omdat de hoogte van de AOW daarvan afhankelijk is.:

Alleenstaanden ontvangen 70% van het minimumloon.
Gehuwde of geregistreerd samenwonende AOW’ers ontvangen ieder 50% van het minimumloon.

De huidige indeling (gehuwd of ongehuwd) sluit volgens de SVB niet meer aan bij de vele moderne samenlevingsvormen. In het buitenland is controle bovendien extra ingewikkeld. Gegevensuitwisseling werkt binnen Europa meestal goed, maar daarbuiten niet altijd.

De SVB keert inmiddels AOW uit in vrijwel alle landen ter wereld — zelfs in Vaticaanstad.

Oproep tot vereenvoudiging

De SVB pleit voor eenvoudiger wetgeving. Minder ingewikkelde regels zouden de uitvoering beter beheersbaar maken en ook fouten in de toekenning van de hoogte van de AOW kunnen voorkomen.

In het coalitieakkoord staat dat het kabinet wil onderzoeken hoe de complexiteit rond samenlevingsvormen in de AOW kan worden verminderd.

Ook ligt er een voorstel om de AOW-leeftijd sneller te verhogen, waardoor het aantal AOW’ers minder snel groeit. Hierover is inmiddels veel discussie gaande.

De SVB benadrukt dat zij zich niet mengt in politieke keuzes, maar wel constateert dat vooral de ingewikkelde regels het probleem vormen. Voor u als AOW’er geldt: hoe duidelijker uw situatie en rechten zijn vastgelegd, hoe kleiner de kans op problemen of vertraging.

Waar wonen AOW’ers in het buitenland?

De SVB meldde dat 335.267 AOW-gerechtigden (9,1%) in het buitenland wonen (stand eind september 2025). De grootste groepen wonen net over de grens of in Zuid-Europa: België (64.030), Duitsland (49.240) en Spanje (38.341).

De SVB gaf eerder ook aan dat landen als Canada (11.809) en Australië (10.914) relatief hoog scoren, al neemt het aantal daar de laatste jaren af.

In welke landen wonen de meeste AOW’ers?

Voor wie een concreet beeld wil: in een (overheids)rapportage met SVB-cijfers staat een top 10 van woonlanden van AOW’ers in het buitenland (ultimo 2018).

Hieronder ziet u de aantallen:

België: 954
Duitsland: 211
Spanje: 905
Turkije: 232
Verenigde Staten: 134
Canada: 237
Frankrijk: 993
Australië: 817
Marokko: 748
Groot-Brittannië: 945

(Let op: dit is een momentopname van 2018, maar deze laat wél zien welke landen zich structureel in de hoogste positie bevinden.)

CBS: waar gaan Nederlanders naartoe als ze emigreren?

CBS-cijfers over emigratie laten zien dat emigrerende Nederlanders (in Nederland geboren) het meest naar België of Spanje verhuizen (beide 13,8%), gevolgd door Duitsland (9,2%). Dat zijn precies de landen die we ook terugzien in de SVB-top (zie hierboven).

CBS publiceerde eerder al dat 65-plussers bij vertrek vaker dan gemiddeld kiezen voor Zuid-Europese landen (met name Spanje) en Frankrijk—waarschijnlijk om daar van hun pensioen te genieten.

Waarom dit ertoe doet voor uw AOW

Voor de SVB betekent wonen (of gewoond hebben) buiten Nederland vaak: meer onderzoek, meer controles en meer kans op misverstanden. Juist daarom wil de SVB dat regels eenvoudiger worden—zodat sneller duidelijk is waar u recht op heeft, ook als uw leven zich (deels) buiten Nederland afspeelde of afspeelt. Meer over de AOW vind u hier.

Het recht om te genieten van pensioen.

AOW’ers die hun leven lang, zowel economisch als sociaal, essentieel bijdroegen aan de samenleving hebben het recht verworven om na hun pensioen te genieten van de oude dag, waar ze dat ook willen doen.

De SVB benadrukt ook, dat vooral de ingewikkelde regelgeving druk legt op de organisatie. Of er moet opgeschaald worden, of de regelgeving moet vereenvoudigd en verduidelijkt worden.

Lees meer over: