Kabinet moet plannen over de AOW-gerechtigde leeftijd herzien!

wat betekent dit voor mensen die nu AOW ontvangen?

De afgelopen dagen is er veel onrust ontstaan over plannen van het nieuwe kabinet rond de AOW-gerechtigde leeftijd. Het kabinet wilde de AOW-leeftijd in de toekomst sneller laten stijgen. Dat plan stuitte op felle kritiek van vakbonden, oppositiepartijen en uiteindelijk ook op weerstand in de Tweede Kamer. Inmiddels is duidelijk dat het kabinet terug moet naar de tekentafel.

Voor mensen die nu al AOW ontvangen, roept dit nieuws vooral één vraag op: wat betekent dit voor mij?

Lees ook het eerdere bericht en de gevolgen van het verhogen van de AOW-leeftijd.

Het korte antwoord is geruststellend. Voor huidige AOW’ers verandert er niets. Toch is het goed om te begrijpen wat er speelde, waarom het kabinet is teruggefloten en waarom dit nieuws óók voor huidige AOW’ers relevant is.

Snel naar:

Wat wilde het kabinet eigenlijk?

In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet stond het voornemen om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen dan eerder werd afgesproken. Op dit moment is de AOW-leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting, maar met een rem erop. Stijgt de levensverwachting met één jaar, dan stijgt de AOW-leeftijd met acht maanden.

Het kabinet wilde die koppeling één-op-één maken. In de praktijk zou dat betekenen dat toekomstige generaties langer zouden moeten doorwerken voordat zij de AOW-gerechtigde leeftijd bereiken.

Dat plan leidde direct tot veel kritiek. Vakbonden spraken van het breken van eerder gemaakte afspraken. Ook in de politiek bleek het draagvlak beperkt. De reden dat het kabinet dit wilde doorvoeren, is vooral financieel gedreven. Minder AOW’ers betekent minder AOW-uitkeringen verstrekken. Dat zou een jaarlijkse besparing op de AOW-uitkeringen van een half miljard betekenen.

Raming van de kosten

Extra kosten per extra AOW-instromer per jaar
= ± €19.200

Aantal extra instromers (geschat)
≈ 30.000 personen

Totale extra AOW-kosten per jaar
= 30.000 × €19.200 = € 576.000.000 per jaar (ongeveer 576 miljoen euro)

Deksel op de neus: Kamer wil verzachting

De afgelopen week werd duidelijk dat het kabinet deze plannen niet zo maar kan invoeren. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat de maatregel wordt ‘verzacht’ of opnieuw wordt bekeken. Ook coalitiepartijen gaven aan dat ze bereid zijn opnieuw te praten.

Dat betekent concreet dat het oorspronkelijke plan niet ongewijzigd wordt doorgevoerd. Het kabinet moet terug naar de tekentafel en met nieuwe voorstellen komen.

Belangrijk: er is op dit moment geen besluit genomen om de AOW-leeftijd daadwerkelijk sneller te verhogen! Het blijft dus bij plannen en discussie!

Wat betekent dit voor huidige AOW’ers?

Voor huidige AOW’ers verandert er niets:

úw AOW-leeftijd ligt vast.
úw AOW-uitkering verandert niet door deze plannen.
ú hoeft niet langer door te werken.

De hele discussie gaat over toekomstige instroom in de AOW. Over mensen die nu nog werken en pas over jaren of decennia AOW-gerechtigd zijn.

Er is géén voorstel gedaan om:

de AOW van huidige gepensioneerden te verlagen;
de AOW-leeftijd met terugwerkende kracht te verhogen;
bestaande rechten aan te passen.

In die zin raakt dit nieuws u niet direct in uw portemonnee.

Waarom is dit nieuws dan toch relevant voor huidige AOW’ers?

Het is logisch dat veel AOW’ers dit nieuws met belangstelling volgen. Dat heeft drie redenen.

Betrouwbaarheid van afspraken

Veel mensen die nu AOW krijgen, hebben hun leven lang gehoord dat afspraken over de AOW betrouwbaar zijn. Als die afspraken ter discussie komen te staan, roept dat onzekerheid op. Ook al gaat het nu over de toekomst, het raakt aan het vertrouwen in het stelsel.

Betaalbaarheid van de AOW

De discussie gaat uiteindelijk over de vraag hoe de AOW betaalbaar blijft in een vergrijzende samenleving. Dat raakt ook huidige AOW’ers, omdat de AOW een collectieve regeling is. Politieke keuzes over de toekomst zeggen iets over hoe de overheid naar de AOW kijkt.

Solidariteit tussen generaties

Veel huidige AOW’ers hebben zelf lang gewerkt en premie betaald. De vraag hoe zwaar toekomstige generaties worden belast, leeft ook bij ouderen. Dat verklaart waarom vakbonden zeggen dat “heel Nederland” wordt geraakt.

Licht negatief voor huidige AOW’ers, maar zonder directe gevolgen

Voor mensen die nu AOW ontvangen, is dit nieuws per saldo eerder licht negatief dan positief, al is het effect niet direct zichtbaar. Als de AOW-leeftijd minder snel stijgt of wordt ‘verzacht’, betekent dat dat in de toekomst meer mensen eerder instromen in de AOW. Daardoor moet er langer en aan meer mensen AOW worden uitgekeerd. Dat vergroot de druk op de totale AOW-pot. Voor huidige AOW’ers leidt dat niet meteen tot een lagere uitkering, maar op de langere termijn kan het de ruimte beperken voor extra verhogingen of aanvullend beleid. Het is dus geen reden tot directe zorg, maar wel een ontwikkeling die financieel gezien niet gunstig is voor de houdbaarheid van het stelsel, waarvan ook huidige AOW’ers afhankelijk zijn. Er zal dus gezocht moeten worden naar oplossingen voor deze uitdaging.

Wat zeggen vakbonden en politie?

Vakbonden zijn fel tegen de plannen. Zij vinden dat het kabinet gemaakte afspraken uit het pensioenakkoord ondermijnt en dat vooral mensen met zwaar werk de dupe worden. Zij hebben zelfs het overleg met het kabinet stilgelegd.

In de politiek klinkt een gematigder toon. Meerdere partijen erkennen dat de vergrijzing een probleem is, maar vinden dat de AOW-leeftijd niet zomaar extra versneld kan worden verhoogd zonder oog voor sociale gevolgen. Daarom is nu afgesproken om te kijken naar verzachtingén’.

Wat die verzachtingen precies zijn, is nog onduidelijk. Denk aan:

langzamer verhogen;
uitzonderingen voor zware beroepen;
of aanvullende maatregelen om mensen te ontzien.

Zware beroepen spelen een belangrijke rol in deze discussie

In het debat over de AOW-leeftijd gaat het niet alleen over cijfers en betaalbaarheid, maar ook over mensen met een zwaar beroep. Juist daar zit veel van de maatschappelijke en politieke spanning. Vakbonden en meerdere politieke partijen wijzen erop dat niet iedereen gezond en werkend de AOW-leeftijd kan halen. Mensen die hun leven lang fysiek zwaar werk hebben gedaan, zoals in de bouw, zorg, industrie of schoonmaak, vallen vaker eerder uit of bereiken de pensioengerechtigde leeftijd in slechtere gezondheid. Daarom klinkt steeds luider de roep om deze groep te ontzien als de AOW-leeftijd stijgt. In eerdere discussies is al gesproken over uitzonderingen, versoepelingen of aanvullende regelingen voor zware beroepen. Dat onderwerp ligt opnieuw op tafel nu het kabinet de AOW-plannen moet herzien. Voor huidige AOW’ers verandert dit niets aan hun eigen uitkering, maar het verklaart wel waarom de weerstand tegen een snellere verhoging zo groot is en waarom het kabinet wordt gedwongen om breder te kijken dan uitsluitend de financiële kant.

Hoe nu verder?

De komende periode gaat het kabinet opnieuw in gesprek met de Tweede Kamer en sociale partners. Er komen nieuwe voorstellen. Pas daarna wordt duidelijk of, en zo ja, hoe de regels rond de AOW-leeftijd veranderen.

Dat proces kost tijd. Het gaat om wetgeving die zorgvuldig moet worden voorbereid en besproken. Er is dus geen sprake van snelle of plotselinge veranderingen.

Conclusie

Het kabinet heeft met de AOW-plannen de deksel op de neus gekregen. De weerstand is groot en de plannen moeten opnieuw worden bekeken.

Voor mensen die nu AOW ontvangen, is de boodschap helder en geruststellend:
uw AOW blijft zoals die is. Uw rechten staan niet ter discussie!

Toch is het goed om dit nieuws te volgen. Het laat zien hoe gevoelig de AOW is, hoe belangrijk gemaakte afspraken zijn en hoe politiek en samenleving worstelen met de toekomst van ons pensioenstelsel.

Zodra er meer duidelijkheid komt over nieuwe plannen, houden wij u daarvan op de hoogte — altijd bekeken vanuit uw perspectief als AOW’er.

Lees meer over: