Geplande vereenvoudiging AOW-uitkering uitgesteld!

LAT-relatie

U ontvangt dan een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon. Als u echter meer dan de helft van de tijd gezamenlijk doorbrengt, en dat kan ook op beider adressen zijn, voert u een gezamenlijke huishouding. Dat betekent dat uw ongehuwdenpensioen wordt omgezet naar een gehuwdenpensioen, zijnde 50% van het netto minimumloon.

Gehuwd, geregistreerd samenwonend en (aantoonbaar) duurzaam gescheiden levend

In deze situatie ontvangt u beiden een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon.

Wanneer leeft u duurzaam gescheiden?

Deze omschrijving is relevant wanneer:

• een van u beiden het samenwonen niet meer wenst;
• u leeft als een ongehuwde persoon;
• de situatie niet zal veranderen;
• u of u partner een scheiding heeft aangevraagd bij de rechtbank.

De Sociale Verzekeringsbank bekijkt vervolgens uw situatie en beziet:

• is het samenwonen in één huis beëindigd en is dit permanent;
• is er nog onderling contact (in welke frequentie en met welk doel);
• zijn de financiën gescheiden;
• worden er nog gezamenlijke activiteiten ondernomen;
• wordt er nog voor elkaar gezorgd.

N.B. Indien er nog noodzákelijke zorg wordt verleend omdat één van beiden die nodig heeft, dan geldt het criterium, voor elkaar zorgen, niet.

Echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner overlijdt

De AOW van de overledene stopt op de dag na het overlijden. Dat geldt ook voor de inkomensondersteuning AOW en het vakantiegeld.

U ontvangt een overlijdensuitkering van uw overleden partner. Dit is eenmalig het bedrag van één maand ouderdomspensioen (zonder de toeslag) van de overledene.  Vervolgens ontvangt u een AOW-uitkering voor alleenstaanden, zijnde 70% van het minimumloon.

Samenwonen met een eigen kind

U woont samen met uw meerderjarige kind? Twee ongehuwde AOW’ers met eigen kind ontvangen twee maal 70 procent van het minimumloon. Twee gehuwde AOW’ers met eigen kind ontvangen twee maal 50 procent van het minimumloon.

Samenwonen met een eigen kind en zijn of haar partner

Uw AOW-uitkering bedraagt 70 % van het minimumloon.

Gehuwd en samenwonen met twee of meer personen

Bent u gehuwd met één van hen, of is één van hen uw geregistreerd partner? Dan ontvangt u het gehuwdenpensioen, zijnde 50% van het netto minimumloon.

Niet gehuwd en geen geregistreerd partnerschap en samenwonen met vader of moeder

In deze situatie ontvangt u een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon.

Niet gehuwd of geen geregistreerd partnerschap en samenwonen met twee of meer personen

Verschillende situaties dienen zich dan aan:

• zijn twee van de drie personen gehuwd of wonen geregistreerd samen, dan ontvangen deze een gehuwdenpensioen, zijnde 50% van het netto minimumloon. De derde persoon ontvangt een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het minimumloon;
• u voert met twee of meer personen van 18 jaar of ouder een gezamenlijke huishouding. U ontvangt een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon;
• er is geen sprake van een gezamenlijke huishouding. U ontvangt een ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon;
• indien één van hen vertrekt of overlijdt, heeft u grote kans dat de Sociale Verzekeringsbank u gaat zien als samenwonend. Daarmee wordt uw ongehuwdenpensioen verlaagd naar een gehuwdenpensioen, zijnde 50% van het netto minimumloon. Indien u zich daarin niet kunt vinden, is het zaak zo snel mogelijk contact op te nemen met een advocaat of jurist.

Niet gehuwd of geen geregistreerd partnerschap en wonen met kind of kleinkind

• U woont als AOW’er met uw eigen kind en kleinkind samen? De leeftijd van het kleinkind bepaalt dan de hoogte van de AOW.
• Bij een minderjarig kleinkind, ontvangt u als AOW’er 70%van het minimumloon voor een alleenstaande.
• Zodra uw kleinkind meerderjarig is, daalt uw AOW-uitkering naar 50%.

Verhuur van woonruimte of een kostganger

U heeft de huurovereenkomst schriftelijk vastgelegd en ontvangt een overeengekomen huurprijs. Die moet wel geloofwaardig zijn. De betaling van de huur en het kostgeld dienen per bank (en dus niet contant) te gebeuren. Daarmee voorkomt u problemen met de Sociale Verzekeringsbank. Ook moeten jaarlijks kostgeld en huur verhoogd worden. Dat is belangrijk. Als u dat niet doet, loopt u het risico dat de Sociale Verzekeringsbank het standpunt inneemt dat er sprake is van een gezamenlijke huishouding. Als u zich aan de voorwaarden houdt, verandert de hoogte van uw AOW-uitkering, zijnde 70% van het netto minimumloon, niet.

Verzorgingshuis

Er zijn twee opties:

1. het gehuwdenpensioen wordt verhoogd naar het ongehuwdenpensioen, zijnde 70% van het netto minimumloon;
2. het gehuwdenpensioen van twee maal 50% van het netto minimumloon blijft gehandhaafd.

De keuze lijkt eenvoudig. Bij optie 1 komt er maandelijks meer geld binnen. Echter, een hoger inkomen betekent ook een hogere eigen bijdrage voor de zorginstelling. Die eigen bijdrage is gerelateerd aan het gezamenlijke inkomen én vermogen. Bovendien dient de thuiswonende partner voldoende financiële middelen over te houden om van te kunnen leven. Zo’n eigen bijdrage kan overigens oplopen tot ruim € 3.000,00 per maand. Het is dus van groot belang te berekenen of optie 2 geen financieel gunstigere is, ook als u zich al in deze situatie bevindt. U kunt optie 1 laten veranderen naar optie 2. Indien u de AOW-uitkering wenst te wijzigen naar een AOW-uitkering voor ongehuwden, kunt u dat tot maximaal één jaar terug veranderen bij de Sociale Verzekeringsbank.

Het is ook belangrijk na te gaan of uw belasting kan wijzigen. Te denken valt daarbij aan huurtoeslag en/of zorgtoeslag.

Indien u naast uw AOW-uitkering een aanvullend pensioen van een pensioenfonds of een verzekeraar ontvangt, kán de maandelijkse uitkering dalen of stijgen.

En, mocht u er niet uit komen: meestal kunt u dan terecht bij de gemeente. Indien voorhanden, helpt een cliëntondersteuner (gratis) u graag. Natuurlijk kunt u ook een financieel adviseur inschakelen. Daaraan zijn echter kosten verbonden.

Immigratie en emigratie

Nieuwkomers die in Nederland komen wonen of werken, betalen vanaf dat moment mee aan de AOW. Bij het bereiken van hun pensioengerechtigde leeftijd hebben ze derhalve slechts vanaf het moment van hun komst AOW-premie betaald. Dat betekent dat ze een AOW-uitkering naar rato (dus een lagere) ontvangen, zijnde 2% minder voor elk jaar waarin geen AOW opgebouwd werd. De ontbrekende AOW-verzekeringsjaren zijn echter vrijwillig in te kopen (zie daarvoor de website van de Sociale Verzekeringsbank met de relevante condities).

Wanneer u in het buitenland woont en in Nederland werkt en belasting betaalt, heeft dat geen gevolgen voor de hoogte van uw AOW-uitkering. Wanneer u echter voor uw AOW-gerechtigde leeftijd in het buitenland woont en geen premie meer aan Nederland afdraagt, wordt uw AOW met 2% per jaar gekort. Deze korting kunt u voorkomen door een vrijwillige verzekering voor de AOW en de Anw bij de Sociale Verzekeringsbank af te sluiten.

Woont u in Nederland en heeft u geen of geen volledige AOW? Dan kunt u een aanvulling aanvragen als u weinig of geen inkomsten heeft. Deze aanvulling noemen we de aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO). Deze ondersteuning kan uw inkomen aanvullen tot het sociaal minimum.

Argumenten voor en tegen één gelijke AOW

Hieronder vindt u een overzicht van de huidige situatie en de belangrijke argumenten voor en tegen één gelijke AOW-uitkering voor iedereen.

De huidige situatie (2026)

De AOW is gekoppeld aan het minimumloon en kent twee hoofdvormen:

• Alleenstaanden ontvangen 70% van het netto-minimumloon.
• Samenwonenden/gehuwden: ontvangen per persoon 50% van het netto-minimumloon (samen 100%).

De gedachte hierachter is dat samenwonenden kosten kunnen delen (zoals huur, energie en verzekeringen) en daardoor minder geld per persoon nodig hebben.

Argumenten voor één gelijke AOW

Als iedereen een individueel, gelijk AOW-bedrag zou krijgen, bijv. 70% van het minimumloon, heeft dat verschillende voordelen.

• Geen privacy/inbreuk in controles: de Sociale Verzekeringsbank hoeft niet meer te controleren wie met wie woont. Dit voorkomt de beruchte ‘voordeurdelersdiscussies’ en ’tandenborstelcontroles’.
• Geen mantelzorgboete: ouderen durven nu soms niet bij elkaar in te trekken om voor elkaar te zorgen, omdat ze dan worden gekort op hun AOW. Een gelijke AOW stimuleert informele zorg en samenwonen.
• Eenvoud en zekerheid: het systeem wordt transparant. Iedereen weet precies waar hij of zij recht op heeft, ongeacht relatiestatus of woonsituatie.
• Arbeidsmarkt en woningmarkt: het maakt het makkelijk om woonruimte delen, wat gunstig is in tijden van woningnood.

Argumenten tegen één gelijke AOW

Er zijn echter ook redenen waarom dit tot nu toe niet is ingevoerd.

• Hoge kosten: als alle samenwonenden een verhoging krijgen naar het niveau van een alleenstaande, dan kost dit de schatkist miljarden euro’s extra per jaar. Dit moet worden betaald uit hogere belastingen of premies.
• Welvaartsvoordeel voor samenwonenden: samenwonenden hebben schaalvoordelen. Als zij evenveel AOW krijgen als een alleenstaande (die alle vaste lasten in zijn eentje moet dragen), hebben samenwonenden netto aanzienlijk meer te besteden. Dit kan als onrechtvaardig worden gezien tegenover alleenstaanden.
• Mogelijke nivellering omlaag: als het budget neutraal moet worden ingevoerd, zou het bedrag voor alleenstaanden omlaag moeten en voor samenwonenden omhoog (bijv. voor iedereen 60%). Dit zou alleenstaanden, die het vaak financieel al moeilijker hebben, hard raken.

(bronnen: AI, plusonline.nl, maxmeldpunt.nl, aow.nu)

Lees meer over:

• Word lid van AOW.nu Plus en krijg ruim € 600,00 seniorenvoordeel!
• AOW-betaaldagen
• AOW-bedragen
• AOW en vakantiegeld
• Erfbelasting
• 65plus meevallers